News Facts

Rechter in rechtszaak Bits of Freedom: ‘Meta moet apps aanpassen’

De rechtbank van Amsterdam heeft Bits of Freedom in het gelijk gesteld in een kort geding tegen Meta. De digitale mensenrechtenorganisatie eiste dat het bedrijf van Mark Zuckerberg in apps zoals Instagram en Facebook gebruikers de mogelijkheid biedt een tijdlijn te kiezen die niet gebaseerd is op profilering.

Bits of Freedom vindt dat Meta de Digital Services Act (DSA) overtreedt. Deze Europese wetgeving is bedoeld om gebruikers meer autonomie en controle te geven ten opzichte van de grootste online platformen. Een van de kernelementen van de DSA is dat gebruikers meer invloed moeten hebben op de informatie die zij te zien krijgen. Op grond van EU-regels moeten sociale media het mogelijk maken om een chronologische tijdlijn te zien die alleen berichten bevat van mensen en organisaties die worden gevolgd. Op zich kan dat bij de Meta-apps, maar het was volgens de eisers te ingewikkeld. Een door de gebruiker gekozen instelling voor de tijdlijn schakelt namelijk steeds automatisch terug naar een systeem dat berichten aanbeveelt op basis van profilering.

‘Haaks op DSA-doel’

De rechter geeft aan dat Meta inderdaad handelt in strijd met de wet. Hij stelt dat ‘een niet-persistente keuzemogelijkheid voor een aanbevelingssysteem haaks staat op het doel dat met de DSA wordt gediend, namelijk dat gebruikers daadwerkelijk autonomie, keuzevrijheid en controle krijgen over de wijze waarop informatie aan hen wordt gepresenteerd’. Ook concludeert de rechter dat de manier waarop Meta zijn platform heeft ontworpen een ‘wezenlijke verstoring vormt van de autonomie van de gebruikers van Facebook en Instagram’. De rechter beveelt Meta zijn apps zo aan te passen dat de keuze van de gebruiker behouden blijft, ook als die naar een andere sectie navigeert of de app herstart.

Risico voor democratie

‘We zijn blij dat de rechter nu duidelijk maakt dat Meta de keuze van de gebruiker moet respecteren’, zegt Maartje Knaap van Bits of Freedom. ‘Het is namelijk absoluut onacceptabel dat een paar Amerikaanse techmiljardairs bepalen hoe wij de wereld zien. Die machtsconcentratie vormt een risico voor onze democratie. Tegelijkertijd is het jammer dat we de rechter nodig hebben om ervoor te zorgen dat Meta zich aan de wet houdt.’ Het techbedrijf heeft aangegeven in hoger beroep te gaan.


Hoofd Eisenhower-bibliotheek vertrekt na weigering zwaard cadeau te doen aan koning Charles

Todd Arrington, hoofd van de Dwight D. Eisenhower Presidential Library & Museum, is eerder deze maand onder druk van de Trump-regering opgestapt. Hij had geweigerd een zwaard uit de collectie van de vroegere president cadeau te doen aan de Engelse koning Charles rond het staatsbezoek van Trump.

Arrington kreeg vervolgens te horen dat hij kon kiezen: ‘Of je stapt op, of je wordt ontslagen.’ Dat vertelde hij aan nieuwszender CBS. De directeur zou niet met vertrouwelijke informatie kunnen omgaan, zo werd als reden aangevoerd. Functionarissen uit het Witte Huis die waren betrokken bij het staatsbezoek van Trump aan Engeland vorige maand, ontkennen dat de regering invloed heeft gehad op Arringtons vertrek.

Wettelijke bewaarplicht

Eisenhower kreeg het zwaard als opperbevelhebber van de geallieerden in 1947 van de Nederlandse koningin Wilhelmina. Het is eigendom van de bibliotheek. Met het cadeau wilde Trump de sterke banden tussen de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk onderstrepen. Arrington weigerde het zwaard mee te geven, omdat het volgens de wet in bewaring moet worden gehouden voor de Amerikaanse bevolking. Uiteindelijk gaf Trump een replica van een van Eisenhowers zwaarden.

Trump voert sinds zijn nieuwe periode als president een ‘war on libraries’, ook moeten mensen het veld ruimen die het niet met hem eens zijn of die niet aan zijn ideaalbeeld voldoen. Het zwaardincident lijkt daar goed in te passen.


Nieuws kort

> Beeld & Geluid introduceert gratis digitaal lesmateriaal bij de bekroonde Netflix-serie Adolescence, ontwikkeld in samenwerking met docenten en getest door leerlingen. ‘Adolescence en mediawijsheid’ is gemaakt voor het voortgezet onderwijs en ondersteunt scholen bij het nieuwe leergebied Digitale Geletterdheid.

> De online Bibliotheek heeft vier nieuwe jeugdtitels aan haar collectie toegevoegd. De verhalen sluiten aan bij de leefwereld van jongeren en zijn een jaar lang gratis exclusief toegankelijk via de online Bibliotheek. Met deze actie wil de bibliotheek jongeren inspireren tot lezen en ze laten kennismaken met het brede digitale aanbod; van e-books tot luisterboeken en tijdschriften. De vier verhalen zijn speciaal geschreven in opdracht van de online Bibliotheek. Een daarvan is Het eerlijkste boek over leugens van Jan Paul Schutten. ‘Nepnieuws, deepfakes, influencers, politici en ga zo maar door: de leugens vliegen je om de oren. Het werd hoog tijd voor een boek waarmee jongeren zelf kunnen ontdekken wie liegt en wie niet’, aldus de auteur.


Headlines

Meer nieuws vind je op informatieprofessional.nl en in de nieuwsbrief van IP.


Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #7-2025. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.