Lifehacking: Tweak je besturingssysteem

Door Leen Liefsoens

Erger je je wel eens aan een standaardinstelling op je computer? Bijvoorbeeld dat de pop-up van een melding altijd rechtsonder verschijnt of dat je ook internetresultaten krijgt als je zoekt via de taakbalk? Windows tweaken(*) doe je eenvoudig met tools als Winaero Tweaker, Dragwin en TopNotify.

Windows laat je toe heel wat zaken aan te passen, maar vaak zitten die instellingen goed verstopt of moet je zelfs aan de slag met de ingewikkelde registersleutels. De tool Winaero Tweaker brengt tientallen van deze verborgen instellingen samen in een makkelijk toegankelijke interface. De complete lijst van deze zogenaamde tweaks vind je op winaero.com. Het zijn er te veel om hier allemaal te noemen, daarom een subjectieve keuze:

  • Startup Sound: pas het opstartgeluid van Windows aan in een eigen muziekje.
  • Classic Full Context Menus: hiermee krijg je alle beschikbare opties weer te zien als je op de rechtermuisknop klikt; dat menu is in Windows 11 behoorlijk ingekort waardoor je soms eerst voor ‘Meer opties weergeven’ moet kiezen.
  • Customize This PC Folders: pas aan wat staat onder ‘Deze pc’ in Windows Verkenner; daar staan standaardmappen zoals ‘Afbeeldingen’, ‘Documenten’ en ‘Downloads’ en dit is niet zo eenvoudig aan te passen als ‘Snelle toegang’.
  • Default Drag-n-Drop Action: stel de standaardactie (kopiëren, knippen of snelkoppeling maken) in die moet worden uitgevoerd wanneer je een bestand of map met de linkermuisknop sleept en neerzet in Windows Verkenner.
  • Disable Web Search: sluit resultaten van het internet en de Store-app uit bij het zoeken via ‘Start’. Je krijgt dan bij het zoeken alleen lokale resultaten uit bijvoorbeeld documenten of geïnstalleerde apps. 
  • Disable Telemetry: voorkom dat Windows allerlei gebruikersactiviteiten verzamelt en naar Microsoft stuurt.

Download Winaero Tweaker via winaerotweaker.com. Het hoofdvenster bevat twee kolommen: links een overzicht van de tweaks en rechts meer informatie over de geselecteerde tweak en de bijhorende instelopties. Als de informatie in de tool zelf niet voldoende is, klik dan op de link ‘See in detail how this tweak works’ die je naar een gedetailleerde beschrijving van de tweak brengt. Gebruik de optie ‘Reset all tweaks’ in het menu ‘Actions’ om één aanpassing of een selectie van of alle aanpassingen die je via Winaero Tweaker hebt ingesteld weer ongedaan te maken en terug te gaan naar de standaardinstellingen van Windows.

Winaero Tweaker is een tool waarmee je vele diverse instellingen kunt aanpassen. Er zijn echter ook tools waarmee je een bepaald type instellingen kunt veranderen. Omdat deze tools zich richten op een specifieke functie binnen je besturingssysteem, kun je die functie soms nog meer aanpassen dan met een algemene tweak-tool als Winaero Tweaker.

Zo krijg je met de tool Dragwin meer controle over de vensters op je Windows-computer. Je kunt er bijvoorbeeld mee aanpassen dat je simpelweg de vensters met je rechtermuisknop kunt verslepen zonder gebruik te hoeven maken van de Alt- of Ctrl-toetsen. Bovendien kun je de doorzichtigheid van vensters ermee veranderen of het makkelijker vergroten of verkleinen ervan. Dragwin is open source en te downloaden via github.com/PinchToDebug/DragWin. Met de simpele tool TopNotify, te downloaden via samsidparty.com/software/topnotify of de Microsoft Store, bepaal je zelf de plek op je scherm waar de pop-ups van meldingen verschijnen.

(*) Tweaken verwijst naar het finetunen of aanpassen van een systeem, programma of apparaat met de bedoeling het te optimaliseren of te verbeteren. Voor het tweaken van het besturingssysteem MacOS is TinkerTool een goede tool om in te zetten, vergelijkbaar met Winaero Tweaker. Apps voor het tweaken van de besturingssystemen iOS en Android richten zich meestal op het aanpassen van specifieke functies, vergelijkbaar met Dragwin en TopNotify. Struin rond op iculture.nl of androidplanet.nl om deze apps te ontdekken. 


Leen Liefsoens is redacteur van IP en informatiespecialist bij de mediatheek van Hogeschool Van Hall Larenstein Leeuwarden.

Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.