Door Leen Liefsoens
Een e-book maken in het dynamische en mediarijke ePub-formaat – met zijn aanpasbare opmaak en de mogelijkheid om afbeeldingen, video, hyperlinks en meer toe te voegen – kan in principe met gewone tekstverwerkers. Je komt echter sneller tot een geoptimaliseerd e-book door te werken met de gratis tools EpubPress, Kindle Create en Sigil die ePub als standaardoutput hebben.
EPUBPRESS
Met de browserextensie EpubPress voor Chrome (ook te installeren in Microsoft Edge) en Firefox kun je content die je online vindt en later op je gemak met je e-reader wilt lezen, bewaren als e-book in het ePub-formaat. Zo werkt het: open al je favoriete pagina’s in aparte tabs van je browser. Schik die in de juiste volgorde als hoofdstukken in een boek. Klik op het EpubPress-icoontje. Geef een titel en een beschrijving. Selecteer de tabs en klik op ‘download’. Een voortgangsbalk geeft aan dat het e-book wordt gemaakt. Als het e-book klaar is, wordt het automatisch op je computer opgeslagen. Het voordeel is dat eventuele advertenties die te zien zijn op de webpagina uit de tekst worden verwijderd.
Let op: EpubPress kan niet met alle webpagina’s overweg en de e-books zijn niet in alle e-readers te lezen. Het beste is te kiezen voor tekstuele webpagina’s met blogberichten of artikelen en voor webpagina’s met een gestandaardiseerde indeling. Afbeeldingen in de tekst worden in het e-book overgenomen. Een lijst van e-readers die EpubPress ondersteunen vind je op https://epub.press/. Via de instellingen kun je ook kiezen voor het MOBI-formaat en het verzenden van het e-book naar je e-mailadres.
KINDLE CREATE
Gebruik Kindle Create (Windows of Mac, te downloaden via amazon.com) om een voltooid manuscript (doc(x) of PDF) om te zetten in een mooi e-book. Je kunt drie typen e-books maken met Kindle Create: een e-book met aanpasbare opmaak, een interactief e-book en een strip. Ondanks dat je begint met een bestaand bestand kun je in Kindle Create het e-book nog helemaal bewerken. Afhankelijk van het type e-book kun je het uiterlijk en de typografie van het e-book aanpassen, een inhoudsopgave (automatisch laten) maken en pagina’s toevoegen, verwijderen, opnieuw rangschikken en vervangen. En naast tekst is ook het toevoegen van audio, video, afbeeldingen en hyperlinks mogelijk. De beschikbare formaten om het e-book te exporteren zijn Kindle Package Format (KPF) en ePub.
SIGIL
Met Kindle Create behoort het maken van een interactief e-book, waarbij je de aandacht van de lezer beter kunt vasthouden en je een positieve leercurve kunt bevorderen door het aanbieden van media en hyperlinks, al tot de mogelijkheden. Wil je nog een stapje verdergaan door ook interactieve elementen, zoals een meerkeuzevraag of peiling, toe te voegen aan het e-book? Dan kun je gebruikmaken van de opensourcetool Sigil (Windows, Mac of Linux).
Sigil werkt in de basis hetzelfde als Kindle Create en heeft dezelfde bewerkingsopties. Je hebt echter wel enige kennis van HTML ervoor nodig. Door de WhatYouSeeIsWhatYouGet-editor kun je de wijzigingen die je in de HTML aanbrengt wel meteen in de voorbeeldweergave zien. En door de HTML-editor is het toevoegen van elementen via embed code dus mogelijk. Bijvoorbeeld een interactieve vraag gemaakt in Microsoft Forms. De iframe code kun je vereenvoudigen tot enkel de SRC URL zonder &-toevoeging met width en height (getest met de e-bookreader PocketBook; in de voorbeeldweergave van Sigil werkt het niet, maar in de e-bookreader wel). Sigil ondersteunt geen andere exportformaten buiten ePub. Met de geïntegreerde checkers voor spelling, grammatica en HTML en de W3C-validator optimaliseer je het e-book nog meer.
Leen Liefsoens is redacteur van IP en senior informatiespecialist bij de bibliotheek van De Haagse Hogeschool.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.