Kunstzinnige grenzen van de informatietechnologie

Acht grote multizintuigelijke installaties zijn er te zien op Shifting Proximities, de eerste expositie in het jonge Nxt. Via moderne technologie ondervinden bezoekers de impact en mogelijkheden van die technologie. Zoals kunstmatige intelligentie.

Nxt Museum is het eerste museum in Nederland dat zich volledig richt op mediakunst. Het exposeert kunstwerken die gebruikmaken van moderne technologieën van het heden en van de toekomst. Omdat kunst de tijdsgeest weerspiegelt gelooft Nxt ‘dat de meest innovatieve kunst ons de mogelijkheid geeft om op de impact van technologische ontwikkelingen te reflecteren’. Een moment van bezinning in een realiteit die alsmaar sneller doorontwikkelt.

Het museum is gevestigd in een voormalige productiestudio in Amsterdam – een plek die zich goed leent voor het ontdekken, maken en tentoonstellen van mediakunst, volgens Nxt. Want ‘deze vorm van kunst experimenteert met technologische mogelijkheden en toepassingen; dynamisch en niet gebonden aan een vorm’. Het is een plaats waar verschillende kunststromingen en wetenschappen samenkomen en tentoongesteld kunnen worden. Alle installaties van Shifting Proximities zijn ook het resultaat van multidisciplinaire samenwerkingen tussen kunstenaars, ontwerpers, technologen, wetenschappers en muzikanten.

Blue Screen of Death

De enorme blauwgeverfde wand bij binnenkomst in het pand is niet alleen een kunsthistorische verwijzing – het staat voor het dure pigment ultramarijn, voor Yves Klein Blue en voor het blauw van Maria, legt curator Bogomir Doringer uit aan NRC. ‘Maar het staat ook voor “Blue Screen of Death”, een beroemde foutmelding in Windows, en voor bluescreen-technologie waarmee je iedere gewenste achtergrond in een film kunt projecteren. Zo legt Nxt Museum een link tussen kunstgeschiedenis, nieuwe media en de geschiedenis van de ruimte als televisiestudio. Onze eerste expositie Shifting Proximities gaat over hoe mondiale gebeurtenissen en technologische veranderingen zorgen voor continue verschuivingen in de onderlinge afstand tussen mensen.’

Shifting Proximities: nog tot en met 28 februari 2021 | Adres: Asterweg 22, Amsterdam | Meer informatie: https://nxtmuseum.com.


HABITAT

Een datagestuurde installatie van kunstenares Heleen Blanken in samenwerking met softwareontwikkelaar NAIVI en geluidskunstenaar Stijn van Beek. Het werk vertaalt 3D-scans van organische artefacten uit het Naturalis Biodiversity Center Leiden naar een game-achtige, meditatieve omgeving. Deze continu veranderende ‘digitale werelden’ reageren op de bewegingen van bezoekers en worden weerspiegeld en vervormd in het water.


ECONTINUUM

Nieuw werk van ecologisch kunstenaar Thijs Biersteker in samenwerking met de Italiaanse botanicus Stefano Mancuso. Het brengt de bezoeker in aanraking met de tak van wetenschap die de communicatie tussen planten bestudeert. Via sensoren in de zaal worden gegevens doorgestuurd naar twee kunstmatig intelligente boomwortelsculpturen die de symbiotische relatie nabootsen tussen bomen; hoe ze elkaar waarschuwen, van elkaar leren en voedingsstoffen delen. De twee wortels reageren op de aanwezigheid van bezoekers en leren van hun patronen. Ze vormen een futuristisch ecosysteem dat kennis deelt en een centrale boodschap heeft: samen staan we sterker.


BIOMETRIC MIRROR

De bezoeker speelt de hoofdrol in dit werk van sciencefiction-kunstenaar en lichaamsarchitect Lucy McRae en dr. Niels Wouters, een wetenschapper die de interactie tussen mens en computer onderzoekt en gespecialiseerd is in digitale ethiek. Bezoekers treden een technologietempel binnen om een algoritme te vereren dat hen observeert, psychoanalyse op hen uitvoert en mathematisch ‘perfecte’ versies van hun gezicht genereert. In deze installatie wordt zowel de nauwkeurigheid als de tekortkoming van algoritmes voor gezichtsherkenning blootgelegd.


DATAVISUALISATIE

Nxt heeft de Zwitserse kunstenaar Benjamin Muzzin de opdracht gegeven om ‘transitieruimtes’ te maken als vervanger van de doorgaans langdradige zaalteksten bij exposities. Met een combinatie van projecties, bewegende beelden en tekst wordt dieper ingegaan op het grondige onderzoek en de creatieve samenwerkingsprocessen achter de kunstinstallaties. De transitieruimtes maken optimaal gebruik van datavisualisatie om complexe ideeën op een begrijpelijke manier uit te leggen.


Foto’s: Peter Tijhuis