Door Dorien Haagsma
De KB heeft sinds ruim een jaar een leesclub waarin collega’s worden meegenomen in de wereld van artificiële intelligentie (AI). Om ‘samen meer te weten te komen over AI en wat kritischer te leren omgaan met wat er op ons afkomt’.
Vanuit de KB-onderzoeksgroep AI en Ethiek zijn we vorig jaar gestart met een AI-leesclub. Bedoeld voor de collega’s die in hun werk direct met AI te maken hebben, maar ook – en misschien wel juist – voor de collega’s die er niet direct mee van doen hebben of denken te hebben. Aandacht voor AI is belangrijk voor elk bedrijf en elke organisatie, en specifiek voor de KB die werkt met cultureel erfgoed en veel data. Het doel van de leesclub is om organisatiebreed onze kennis van AI te vergroten om op alle afdelingen ons bewust te worden van de AI-ontwikkelingen om ons heen en hier ook kritisch naar te kunnen kijken.
De AI-leesclub is er voor iedereen die zich wil aansluiten. Tot nu toe krijgen we een mooie mix van mensen aan tafel; van meerdere afdelingen is er wel iemand die meedoet, van specialisten tot breed geïnteresseerde collega’s.
Fictie en wetenschappelijk
Met een aantal collega’s bepalen we wat we de volgende keer willen gaan lezen. De boeken hebben natuurlijk een link met AI, maar verder komt er van alles langs. We lezen zowel in het Nederlands als in het Engels, en zowel fictie (zoals De onvolmaakten van Ewoud Kieft en De goede zoon van Rob van Essen) als meer wetenschappelijk (zoals The ethical algorithm van Michael Kearns en Aaron Roth en Weapons of math destruction van Cathy O’Neil). We proberen ook af te wisselen met titels die meer de focus hebben op het kennismaken met AI, zoals You look like a thing and I love you van Janelle Shane.
Inmiddels bestaat de AI-leesclub alweer meer dan een jaar en lezen we om de maand met elkaar een boek. We promoten de leesclub vooral via het intranet, en elke keer schuiven er weer andere collega’s aan. Voor het komende jaar willen we ook wel een keer iets geheel anders doen dan een boek lezen, zoals bijvoorbeeld een tentoonstelling bezoeken of een film rond dit thema bekijken.
Meer bewustzijn
Wat is er veranderd door de oprichting van de AI-leesclub? Bij de lezers is meer bewustzijn rondom het thema ontstaan. Vooral de technische kant van AI is best complex; het is voor de meesten een onderwerp waarbij een beetje herhaling geen kwaad kan. Naast het begrijpen van neurale netwerken en algoritmes, en het zien van alle mogelijkheden van AI, gaat het ook veel over de ethische kant van kunstmatige intelligentie en de risico’s die erbij horen. Met daarbij een koppeling naar de AI-onderwerpen die in onze organisatie spelen, want we proberen wel altijd een link te leggen met ons eigen werk. Zo zijn we ons door het leeswerk meer gaan realiseren dat het belangrijk is dat de mens controle blijft houden en kunnen we dat nu ook beter onderbouwen.
Verschillende invalshoeken
Wat bijdraagt aan de gesprekken is de samenstelling van de groep. Doordat er collega’s aanhaken van diverse afdelingen, kan het thema vanuit verschillende invalshoeken worden benaderd. Al deze informatie helpt ons om betere beslissingen te kunnen nemen over artificiële intelligentie in onze organisatie. Want AI gaat steeds meer het werk in de KB beïnvloeden, en dan is het goed om te begrijpen waar we het over hebben.
Dorien Haagsma is coördinator Vernieuwing bij de Koninklijke Bibliotheek (KB), de nationale bibliotheek.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #3-2023. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
