Door Anneke de Maat
De Bibliotheek- en Documentatieacademie leek Yvette Molkenboer ‘dodelijk saai’, maar het brede vakkenpakket trok haar toch over de streep. In haar werk kan ze niet alleen haar honger naar kennis kwijt, maar ook haar interesse in mensen. ‘Als teamleider wil ik de vaak bescheiden informatiespecialisten stimuleren en in het zonnetje zetten. De Tweede Kamer is een geweldige plek om te werken als informatiespecialist. Je draagt indirect bij aan de democratie.’
Het beroep van informatieprofessional is zeer divers – van vakgebied en werkgever tot functie-inhoud en takenpakket. Om de breedte van het vak te laten zien, lichten we in de rubriek IProfiel een informatieprofessional door.
IPaspoort
Naam: Yvette Molkenboer
Opleidingen: De Tiele Bibliotheek- en Documentatieacademie (Den Haag); opleiding wetenschappelijk literatuuronderzoek; propedeuse cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit
Huidige functie: teamleider informatiespecialisten Dienst Analyse en Onderzoek Tweede Kamer der Staten-Generaal
Wordt blij van: ontspannen in de natuur, de duinen bij Haarlem
Ergert zich aan: grote ego’s en dominante persoonlijkheden
Inspiratiebron: de romans die ik met mijn leesclub lees. Door romans te lezen leef je meer levens dan alleen je eigen leven. Maxim Februari’s roman Klont is echt een aanrader voor informatiespecialisten: verontrustend én geestig
HOE BEN JE IN DIT VAK GEROLD?
‘Toen ik nog op het gymnasium zat, liep ik wel eens met mijn vader langs de Bibliotheek- en Documentatieacademie. Hij zei dan: “Dat lijkt me echt iets voor jou, Yvette.” Mij leek die academie doodsaai, en ik koos daarom na de middelbare school voor de Sociale Academie, maar ik voelde me er totaal niet thuis. Er werd daar eind jaren zeventig vooral gediscussieerd, terwijl het op school had gedraaid om kennis vergaren en argumenteren op basis van kennis. Na een tijdje werken in een boekwinkel, koos ik alsnog voor “de Tiele”, vooral omdat ze een ontzettend breed vakkenpakket boden. Van culturele antropologie, psychologie en natuurwetenschappen tot en met statistiek en staatsinrichting. Je wist niet in wat voor organisatie je terecht zou komen, dus moest je van alles een beetje weten. Toen ik in 1983 afstudeerde, was de arbeidsmarkt slecht en had ik eerst een saaie baan bij een pensioenverzekeraar. In 1985 werd ik documentalist bij een onderzoeksinstituut, het Economisch Instituut voor het Midden- en Kleinbedrijf. In 1991 stapte ik over naar het ministerie van Verkeer en Waterstaat (V&W).’
WAT VOOR WERK DEED JE BIJ V&W?
‘Ik begon er bij de Directie Communicatie als informatiespecialist voor de staffuncties, zoals HR, Financiën en Juridische Zaken. Mijn taak was om een collectie op te bouwen en medewerkers te attenderen op relevante informatie. Daarna werd ik coördinator van de V&W-Bibliotheken. De bestaande samenwerking moest ik verbeteren en uitbreiden en de mensen daartoe motiveren. Dat vond ik eerst spannend, maar het bleek me goed af te gaan. Daardoor werd ik gevraagd coördinator Informatie bij de V&W-Directie Communicatie te worden; zo kreeg ik een leidinggevende rol. Ik verdiep me graag in wat mensen motiveert en wat ze nodig hebben. Informatiespecialisten zijn vaak onnodig bescheiden. Ik wil ze in het zonnetje zetten.
In de laatste jaren bij V&W maakten we een omslag van traditionele informatievoorziening naar kennisproducten met veel meer impact. We zijn de informatievoorziening gaan koppelen aan de actualiteit en aan de agenda van de bewindspersonen, en we zijn standpuntenoverzichten en media-analyses gaan maken.’
WELKE VAARDIGHEDEN MOET EEN INFORMATIESPECIALIST HEBBEN?
‘Je moet nieuwsgierig, leergierig en initiatiefrijk zijn, én goed kunnen samenwerken met collega’s in andersoortige functies. En als informatiespecialist voor de Tweede Kamer moet je omgevingsbewust en onpartijdig zijn. De rol van data wordt steeds belangrijker, dus ik wil dat mijn medewerkers over basisdatavaardigheden beschikken.’
WAT SPREEKT JE AAN IN HET WERKEN VOOR DE TWEEDE KAMER?
‘Ik werk het liefst voor organisaties met maatschappelijke impact. Dus toen ik de vacature zag voor hoofd Informatiedomein Sociaal en Financieel bij de Tweede Kamer dacht ik: die baan moet ik hebben! Bij de Tweede Kamer werk je in het hart van de democratie en draag je daar indirect aan bij. De informatievoorziening moet feitelijk zijn en afkomstig uit betrouwbare bronnen. Met mijn team werk ik voor Kamerleden en fractiemedewerkers van alle politieke partijen, en voor alle beleidsterreinen, dus ons werk is zeer veelzijdig.’
WAAR BESTAAT JE HUIDIGE WERK VOOR DE TWEEDE KAMER UIT?
‘Sinds 2017 ben ik teamleider van de informatiespecialisten van de Dienst Analyse en Onderzoek. Onze dienst bestaat uit informatiespecialisten, kenniscoördinatoren, EU-adviseurs, beleidsjuristen en een serviceteam. In mijn team zitten 22 informatiespecialisten, en ik ben personeelsverantwoordelijk voor de data-analist, information designer en projectmedewerker van het serviceteam. Wij werken vooral voor de vaste Kamercommissies. Samen met de griffiers vormen we de ambtelijke staf van de commissies: integraal en dichtbij. Het dagelijkse werk van de informatiespecialisten vindt plaats in de commissiestaf. Het is mijn taak om ervoor te zorgen dat ze zo veel mogelijk kennis en ervaring delen. Daarnaast zorg ik ervoor dat ze goed samenwerken met de andere functiegroepen van de commissiestaf. En ik houd bila’s en voer de functioneringsgesprekken. Kennisdelen doen we bijvoorbeeld door intervisie. De informatiespecialisten presenteren hun kennisproducten en geven elkaar feedback. Een kennisproduct gemaakt voor de ene commissie kan ook interessant zijn voor de andere.’
WAT DOEN DE INFORMATIESPECIALISTEN VOOR DE KAMERLEDEN?
‘De informatiespecialisten verzorgen voor hun commissie de dagelijkse nieuwsvoorziening; ze maken factsheets, tijdlijnen en readers met informatie voor bijvoorbeeld werkbezoeken. Ook maken ze kennisbrieven met wetenschappelijke informatie op het beleidsterrein van een commissie of specifiek voor een commissiedebat. En Kamerleden en fractiemedewerkers kunnen bij ons terecht met alle mogelijke “uitzoek”-vragen. Die vragen krijgen we soms ook via onze collega’s van het Centraal Informatiepunt, onderdeel van de Dienst Informatie en Archief. Ook daar werken informatiespecialisten. Complexe vragen over een beleidsterrein komen eveneens bij ons terecht. De uitdaging is om de informatie goed samengevat en goed geanalyseerd aan te leveren. We kunnen op verzoek van een commissie ook vragen uitzetten bij buitenlandse parlementen voor een internationale vergelijking, want we maken deel uit van een netwerk. Doordat iedere informatiespecialist gekoppeld is aan een specifiek beleidsterrein, zijn ze inhoudelijk heel sterk. Verder schrijven de informatiespecialisten B1-webteksten voor de website van de Tweede Kamer. Ze presenteren daar de activiteiten van de commissies die interessant zijn voor een breed publiek.
De informatiespecialisten nemen Kamerleden veel werk uit handen. Ja, ze worden zeker gewaardeerd, al is het soms werk dat op de achtergrond gebeurt. Het behoort ook tot mijn taken om goed zichtbaar te maken wat onze rol is binnen het geheel, zodat we niet opeens worden wegbezuinigd.’
WAT IS DE GROOTSTE UITDAGING VOOR DE INFORMATIESPECIALISTEN VAN DE TWEEDE KAMER?
‘Er komen nieuwe verkiezingen aan en er vertrekken dan veel ervaren politici uit de Tweede Kamer. De nieuwe Kamerleden moeten goed weten waar ze feitelijke en betrouwbare informatie kunnen halen. De tweede grote uitdaging is artificial intelligence. Ik vind dat we AI moeten omarmen, maar ook dat we er kritisch naar moeten kijken. Ik maak me vooral zorgen over het privacyaspect. We moeten onderzoeken wat we als kenniswerkers kunnen met AI en de ontwikkelingen op de voet blijven volgen.’
Anneke de Maat is freelance tekstschrijver en communicatieadviseur.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #7-2023. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
