Door Rob Feenstra
Je ontvangt via Facebook een kort filmpje, het lijkt een bloopervideo te zijn. Een mevrouw staat bij de waterbak van een achtbaan. Op het moment dat een karretje door die waterbak gaat en de mevrouw dus kletsnat wordt, gaat het filmpje naadloos over naar een druipende Hema-medewerkster die douchegel aanprijst. Je moet erom lachen en bedenkt dat je inderdaad weer douchegel nodig hebt. Morgen naar de Hema!
TikTokkende kinderen kunnen je vertellen dat er heel veel van dit soort filmpjes zijn. Er is sprake van een ware hype. Deze nieuwe vorm van adverteren heet ‘brazilian marketing’. Het is een trend die, het zal je niet verbazen, is komen overwaaien uit Brazilië, waar lokale ondernemers zo hun producten laagdrempelig en goedkoop onder de aandacht brengen. Ook in het Nederlandse taalgebied zijn heel wat filmpjes te vinden waarin slagers, kaasboeren en banketbakkers hun waren ‘Braziliaans’ aanprijzen.
De blooperreclames zijn vooral op TikTok te vinden. Ze zijn dan ook met name gericht op de generatie Z, jongeren met een lage spanningsboog. Voordelen voor de makers zijn de geringe productiekosten en het positieve, blije gevoel waarmee het bedrijf zich associeert. Bovendien zijn het filmpjes die mensen graag willen zien. Als je geluk hebt, gaat zo’n filmpje gratis en voor niets viral.
Ook grotere bedrijven in Nederland hebben brazilian marketing inmiddels ontdekt, zoals Hema, Gamma en Etos. En natuurlijk buitelen marketingbedrijven over elkaar heen om klanten te verleiden tot het laten maken van blooperfilmpjes – en daarmee lijkt het einde van de hype al ingezet. Het charmant-amateuristische van de filmpjes staat immers haaks op de aanpak van marketeers die praten over ‘geavanceerde algoritmes, demografie van de doelgroep en gecreëerde authenticiteit’. Verder is het natuurlijk maar de vraag hoeveel bloopers een mens aankan.
Tot nu toe heb ik geen filmpjes aangetroffen van bibliotheken, al komt dit filmpje in de buurt, maar misschien kan deze IP Lingo daar verandering in brengen. Zijn er bibliotheken die zich in de strijd willen werpen?
Rob Feenstra is projectleider/consulent bij de Universitaire Bibliotheken Leiden (focus op onder meer de digitale bibliotheek) en museumdocent bij het Cobra Museum.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.