De KB bestaat dit jaar 225 jaar. Om dit te vieren telt de nationale bibliotheek vanaf 28 maart 225 dagen af naar de officiële datum van oprichting in 1798 – op 8 november. In de tussenliggende maanden zal ze het jubileum op verschillende momenten luister bijzetten. Onder meer met een heruitgave van de Flora Batava.
‘De KB is de nationale bibliotheek van alle Nederlanders’, zegt directeur Lily Knibbeler. ‘We maken, met onze samenwerkingspartners, voor iedereen in Nederland onderzoeken, lezen, ontdekken en een leven lang leren mogelijk. Onder meer door al 225 jaar lang zo veel mogelijk kranten, boeken en tijdschriften in of over Nederland te verzamelen. Dat mag gevierd worden. Ik hoop dan ook dat onze activiteiten de komende maanden ervoor zullen zorgen dat nog meer Nederlanders kunnen ervaren wat de KB te bieden heeft.’
Museumwand en boekenreis
Om de geschiedenis inzichtelijk te maken is in de centrale hal van de KB een wand geopend waarop belangrijke momenten en feiten van de organisatie in tekst, beeld en video worden uitgelicht. Daarnaast wordt met de online videoserie De reis van het boek getoond welke stappen komen kijken bij de opname van een bijzonder boek in de collectie van de KB. Verder volgen onder meer lezingen van collectiespecialisten over hun werk achter de schermen en zullen kunstenaars in het KB Atelier KB-collectiestukken hertalen naar nieuwe werken.
Flora Batava heruitgave
In juni brengt de KB in samenwerking met uitgeverij Lannoo een heruitgave uit van de Flora Batava, een overzichtswerk met teksten en tekeningen van ruim 2.630 Nederlandse planten, paddenstoelen, mossen, wieren en bloemen. Het werd tussen 1800 en 1934 seriematig uitgebracht; in totaal verschenen er 461 afleveringen, verdeeld over 28 delen. De Flora Batava was een idee van uitgever Jan Christiaan Sepp (1739-1811). Hij wilde aan het einde van de achttiende eeuw een overzicht maken van de Nederlandse flora. Plantenkenners als Jan Kops (1765-1849) en Frederik Willem van Eeden (1829-1901) zorgden voor de teksten, daarbij gesteund door vele liefhebbers en hoogleraren, en kunstenaars maakten fraaie handgekleurde tekeningen.
Knibbeler: ‘Zo’n heruitgave laat zien hoe relevant historische publicaties weer kunnen zijn. De plantenkennis van toen, over bijvoorbeeld geneeskrachtige en eetbare planten, wordt in bijdragen van gastauteurs naar het heden getrokken.’
Tentoonstellingen
Naar aanleiding van de heruitgave organiseert de KB samen met Huis van het boek de tentoonstelling ‘Flora Batava. Wilde planten in boeken toen en nu’. Centraal hierin staat de 134 jaar lopende boekenreeks zelf, maar er is ook aandacht voor de oorspronkelijke makers en het maakproces in de vorm van origineel herbariummateriaal en de originele aquarellen uit de collecties van Naturalis en de bibliotheek van Wageningen University & Research (WUR). Verder laten hedendaagse schrijvers, kunstenaars en wetenschappers zien wat de Flora Batava ons nu nog kan leren. Zij gaan in op uiteenlopende onderwerpen, zoals de kennis over de toepassingen van planten als voedsel, medicijnen en pigmenten. Daarnaast is er aandacht voor actuele vraagstukken rondom het verschijnen en verdwijnen van soorten in een steeds veranderend landschap. In het tweede deel van de tentoonstelling zijn andere botanische schatten uit de collecties van de KB en het Huis van het boek te zien.
> De tentoonstelling in het Huis van het boek in Den Haag loopt tot en met 3 september.
WUR Library – Special Collections, bezitter van duizend originele tekeningen van de Flora Batava, organiseert naar aanleiding van de heruitgave ook zelf een tentoonstelling: ‘Stories Plants Tell: De Flora Batava 1800-1934’. Hier onder meer aandacht voor het originele werk, maar tevens voor de Wageningse wetenschappers en (oud-)conservatoren die aan de heruitgave hebben meegewerkt.
> De tentoonstelling in Wageningen loopt tot en met 29 september.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #4-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.