Tip voor een boek, onderzoek, paper of ander geschreven werk dat interessant zou kunnen zijn voor collega-IP’ers? Laat het weten via redactie@informatieprofessional.nl.
DE AI-REVOLUTIE
Hoe kunstmatige intelligentie de maatschappij gaat veranderen (en daar nu al mee bezig is) | Maarten Sukel | Uitgeverij Balans | paperback 9789463823098 | € 20,00 | e-book 9789463823470 | € 10,99 | 192 pagina’s
Met de komst van de schijnbaar alwetende, vriendelijk pratende app ChatGPT is kunstmatige intelligentie voor iedereen onontkoombaar geworden. Van kunst tot geneeskunde, van onderwijs tot oorlog: overal sluipt AI het leven binnen. En techbedrijven beconcurreren elkaar hevig om zo snel mogelijk nog slimmere vormen op de markt te brengen. Maarten Sukel heeft de afgelopen tien jaar aan veel vormen van AI gewerkt en is momenteel bezig met zijn proefschrift over AI aan de Universiteit van Amsterdam. Intussen heeft hij ook een boek uitgebracht waarin hij van binnenuit beschrijft hoe de nieuwe technologie de samenleving verandert. Wat is AI eigenlijk? Hoe werkt ze? Wordt de mens ingehaald door zijn eigen creatie? Wat moeten we ervan denken als de ontwikkelaars zelf om een pauze gaan roepen? AI doet de grenzen tussen werkelijkheid en fictie vervagen, kan stereotypes versterken en voor meer ongelijkheid zorgen, maar ze kan ook bijdragen aan oplossingen voor grootschalige problemen als vergrijzing, dreigende voedseltekorten en de klimaatcrisis. Ze is kortom de grootste kans én de grootste uitdaging van deze eeuw, aldus het boek.
1000 IDEALE PROMPTS VOOR WERK, THUIS EN ONTSPANNING
Bob van Duuren | Van Duuren Media | paperback 9789463563352 | € 24,99 | 144 pagina’s
In een wereld waarin technologie en AI een centrale rol spelen, biedt dit boek een kijk op hoe we AI-tools zoals ChatGPT kunnen gebruiken om ons dagelijks leven te verbeteren. Meer efficiëntie, creativiteit en voldoening, zo wordt beloofd. Het boek is opgedeeld in vijftien hoofdstukken, elk gericht op een specifiek levensgebied, ‘waardoor het een handige gids kan zijn voor zowel professionals als particulieren’. Een van de aspecten ervan is de focus op interactie met AI-systemen zoals ChatGPT. De lezer krijgt inzicht in hoe deze niet alleen tijdbesparend kunnen zijn, maar ook kunnen bijdragen aan persoonlijke groei en ontspanning. Het boek biedt een scala aan prompts die zijn ontworpen om de creativiteit te stimuleren en nieuwe manieren van denken te ontgrendelen. Daarnaast nodigt het uit om de grenzen van de AI-mogelijkheden te verkennen.
PUBLIEKE WAARDEN RONDOM DIGITALE TECHNOLOGIEËN
Making the hidden visible: co-designing for public values in standards-making and governance | In-Sight/UvA in samenwerking met I&O Research | 44 pagina’s | gratis te raadplegen of te downloaden op uva.nl/
Zestig procent van de Nederlanders heeft geen idee waar zij hun zorgen over digitale technologieën zoals DigiD, sociale media of 5G kunnen uiten. Ze maken zich vooral zorgen over de veiligheid en privacy (71 procent), gevolgd door het gebruik van persoonsgegevens en informatie door bedrijven (57 procent). Dat blijkt uit een enquête, uitgevoerd door I&O Research, als onderdeel van het door de NWO gefinancierde UvA-programma In-Sight. Dat programma richt zich op de rol van publieke waarden bij de (ontwikkeling van) digitale technologie. In de enquête geeft bijna niemand aan zich ‘geen enkele zorgen’ te maken over de rol van digitale technologieën in de samenleving, en ruim de helft maakt zich (veel) zorgen. Iets minder dan de helft van de Nederlanders is volgens het onderzoek in te delen in de groep die minder zelfredzaam is bij het gebruik van digitale technologie. Deze groep neemt bijvoorbeeld minder vaak maatregelen om zichzelf te beschermen. Alle uitkomsten van het onderzoek zijn samengevat in een rapport.
DE KINDWIJZER
Leidraad voor kinder- en jeugdjournalistiek in tijden van nepnieuws en desinformatie | Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ), Arteveldehogeschool | 36 pagina’s | gratis te raadplegen of downloaden op keki.be/nl/publicaties/
In Vlaanderen is De Kindwijzer verschenen, die als doel heeft het recht van kinderen en jongeren op informatie te beschermen tegen het probleem van nepnieuws en desinformatie. De Kindwijzer biedt algemene aanbevelingen en concrete handvatten voor journalistieke berichtgeving die is afgestemd op kinderen en jongeren die hen met respect behandelt en die hun vertrouwen in de media stimuleert. De leidraad is niet alleen nuttig voor kinder- en jeugdjournalisten, maar ook voor reguliere journalisten en redacties die willen blijven inzetten op het verjongen van hun nieuwspubliek, en nog breder voor iedereen die zich bezighoudt met kwalitatieve informatieverstrekking aan kinderen en jongeren. De Kindwijzer werd ontwikkeld binnen het project NieuwsWijsNeuzen met financiële steun van de Vlaamse overheid.
IMPACT VAN BIBLIOTHEKEN OP BURGER EN MAATSCHAPPIJ
O.l.v. VVBAD, de beroepsvereniging van de informatiesector in Vlaanderen | Politeia Uitgeverij | paperback 9782509043597 | € 29 | digitaal 9782509043993 | € 21 | print en digitaal samen € 40
In dit vijfde boek uit de reeks Wegwijzer voor bibliotheken en documentatiecentra wordt ingegaan op hoe bibliotheken een belangrijke rol spelen bij veelbesproken maatschappelijke uitdagingen, waaronder participatie, inclusie, diversiteit, dekolonisatie, duurzaamheid, innovatie en impactmeting. In diverse bijdragen van professionals uit het werkveld in Vlaanderen wordt dit in drie delen uitgewerkt. In het eerste deel vertellen collega’s uit de openbare bibliotheken van Hasselt en Brugge hoe zij hun ‘scholenwerking’ organiseren. Met projecten als een boekenproeverij of een poëziewandeling dompelen ze leerlingen onder in het ruime aanbod van de bibliotheek. Ook kunnen leerlingen zelf aan de slag met bronnenmateriaal. In het tweede deel ligt de nadruk op ‘bibliotheken en samenleving’: vanuit een Europese kijk op de bibliotheekwerking en democratie naar Vlaamse best practices. Het laatste deel gaat over impact creëren, meten en evalueren.
DE BIBLIOTHECARESSE VAN AUSCHWITZ
Antonio Iturbe, Salva Rubio, vertaling Joke Mayer | Uitgeverij Fontijn | hardback 9789026171277 | € 19,99 | 144 pagina’s
Het boek zelf is al twaalf jaar geleden uitgekomen als La bibliotecaria de Auschwitz, dat de Spaanse journalist Antonio Iturbe schreef naar aanleiding van een serie interviews met Holocaust-overlever Dita Kraus. Intussen is het in 31 talen vertaald en bestaat er een graphic novel van in diverse talen. Sinds deze maand is er ook een Nederlandstalige graphic novel beschikbaar. Het verhaalt over Dita, die als meisje van veertien met haar ouders in het concentratiekamp Auschwitz terechtkomt. Pal onder de ogen van de nazi’s is er in het geheim een schooltje opgezet. Daar waar boeken streng verboden zijn, verbergt Dita onder haar jurk de kleinste en meest clandestiene bibliotheek die ooit heeft bestaan. De acht boeken worden door haar en de andere kampgenoten gekoesterd als schatten.
Salva Rubio bewerkte de roman van Antonio Iturbe tot een graphic novel, Loreto Aroca maakte de illustraties. Achter in het boek is een historisch dossier te vinden dat context biedt. Onder andere dit dossier maakt het boek geschikt om rond 4 en 5 mei te gebruiken en thema’s als de Tweede Wereldoorlog te illustreren en bespreekbaar te maken, zo suggereert de uitgever. ‘Geschikt voor tieners, docenten en bibliothecarissen.’
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #2-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.