Tip voor een boek, onderzoek, paper of ander geschreven werk dat interessant zou kunnen zijn voor collega-IP’ers? Laat het weten via redactie@informatieprofessional.nl.
RAPPORTAGE ALGORITMERISICO’S NEDERLAND
Periodiek inzicht in risico’s en effecten van de inzet van algoritmes in Nederland | DCA en AP | 17 pagina’s | hier gratis te lezen of te downloaden
Innovaties zoals intelligente chatbots en gebrekkig inzicht in bestaande algoritmes zijn op dit moment de belangrijkste algoritmerisico’s. Dit blijkt uit de eerste Rapportage Algoritmerisico’s Nederland die de nieuwe Directie Coördinatie Algoritmes (DCA) van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft gepubliceerd. Voor meer grip op algoritmes en AI moeten overheid en bedrijfsleven nog grote stappen maken. Twee uitdagingen komen op dit moment samen. Ten eerste de snelheid waarmee AI-innovaties de samenleving binnendringen, zoals slimme chatbots. Deze innovaties bieden nieuwe kansen, maar ook nieuwe risico’s. Ten tweede staat Nederland voor de opgave om inzicht te krijgen in het gebruik van algoritmes die grote impact hebben op het leven van mensen (hoogrisico-algoritmes). In afwachting van Europese wetgeving zijn nu al concrete acties van de overheid en het bedrijfsleven wenselijk.
Om grip te krijgen op algoritmes en AI is overkoepelend zicht op het gebruik door de overheid en door (publieke en private) maatschappelijke organisaties cruciaal. De AP is daarom positief over het algoritmeregister voor overheidsorganisaties, maar waarschuwt ook: baken het af, en prioriteer hierbij de algoritmes met een hoog risico om het behapbaar te houden. Verder waarschuwt de AP voor de inzet van nieuwe AI-toepassingen, bijvoorbeeld bij het beoordelen van sollicitanten, het opsporen van fraude, het beoordelen van klanten als die een lening willen aangaan of het beoordelen van patiënten. Dat kan alleen op een veilige manier als de risico’s adequaat worden beheerst. ‘Zolang dat niet het geval is, doen organisaties er verstandig aan terughoudend te zijn’, aldus de AP, die elk halfjaar een Rapportage Algoritmerisico’s Nederland zal publiceren.
RISICODIALOOG
Gericht aan de slag met de Doel-Onzeker-Doen-aanpak | Martin van Staveren | Boom uitgevers | paperback 9789024457946 | € 24,95 | e-book 9789024457953 | € 19,95 | 192 pagina’s
De wereld verandert in een razend tempo. Iedereen krijgt te maken met uitdagingen – van AI tot klimaatverandering. Hoe ga je hiermee om? Hoe kun je je organisatiedoelen halen in een omgeving vol complexiteit en onzekerheid? Niet door tijd en energie te steken in ingewikkelde vormen van risicomanagement die maar weinig meerwaarde opleveren. Wel door ‘in risicodialoog te gaan’, stelt de auteur in zijn nieuwste boek. ‘Met deze aanpak kun je direct en gericht aan de slag aan de hand van drie eenvoudige vragen: wat is het Doel? Wat is daarbij Onzeker? En wat staat ons te Doen? Deze Doel-Onzeker-Doen-vragen vormen het startpunt voor een dialoog waarin je openhartig in gesprek gaat over de relevante onzekerheden, risico’s en kansen in jouw organisatie.’ Risicodialoog maakt effectief omgaan met complexiteit en onzekerheid ‘direct toepasbaar voor elke leidinggevende en professional die een bijdrage wil leveren aan vraagstukken als duurzaamheid, veiligheid, winstgevendheid en welzijn’, zo belooft de auteur.
VERZAMELD IN NAAM VAN DE WETENSCHAP
Omgang met universitaire collecties uit een koloniale context | Werkgroep Universitaire Collecties uit Koloniale Context van de SAE | 32 pagina’s | hier te lezen of te downloaden
Afgelopen zomer is het advies Verzameld in naam van de wetenschap van de Stichting Academisch Erfgoed (SAE) gepresenteerd. De SAE ziet dit als een dringende oproep om de omgang met universitaire collecties uit een koloniale context serieus te nemen en te verbeteren. Het advies geeft vijf richtlijnen waarmee een constructieve en programmatische aanpak kan worden geboden voor de omgang met de koloniale erfenis, waar we allen zorg voor dragen. Het bouwt voort op het beleid dat het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in 2021 ontwikkelde ten aanzien van rijkscollecties uit een koloniale context. Later dit jaar zal de SAE enkele activiteiten over ‘universitaire collecties uit een koloniale context’ organiseren.
DIT IS DE ÉCHTE SLIMME STAD
Met levendig debat over democratie, data en technologie in de smart city | Leiden-Delft-Erasmus Universities en het Centre for BOLD Cities | 27 pagina’s | hier gratis te lezen of te downloaden; een fysiek exemplaar bestellen kan ook via de website
In de nieuwe white paper van Leiden-Delft-Erasmus Universities en het Centre for BOLD Cities starten zeventien wetenschappers en praktijkexperts in duo-interviews het gesprek ‘dat de samenleving hoognodig moet aangaan’. In negen hoofdstukken laten zij zien hoe data en technologie kansen bieden om de stad leefbaarder te maken, en vooral ook om daar met burgers en bestuurders samen aan te werken. Zo komen Living labs als die in Scheveningen en Eindhoven ter sprake, maar ook de rol van AI in de besluitvorming.
Terwijl cameratoezicht en scanauto’s steeds gewoner worden, hebben de meesten van ons wel iets anders aan hunhoofd dan nadenken over slimme technologie in de stad. Dat is een van de redenen dat techbedrijven veel macht hebben over technologie in de openbare ruimte. Over het doel van technologie in een ‘slimme’ stad wordt nog te weinig gepraat, vindt Liesbet van Zoonen, wetenschappelijk directeur van het Centre for BOLD Cities. ‘Dat gesprek moet wel worden gevoerd, anders worden we overrompeld. Daarbij moet deze vraag vooropstaan: in wat voor stad willen wij leven?’
Nieuwe verschijningsvorm voor boeken: het AI-boek
Maven Publishing heeft samen met Typetone een nieuwe verschijningsvorm voor boeken geïntroduceerd: het AI-boek. De officiële aftrap is voor FLOW van Mark Tuitert op 14 september, maar het boek is al te testen in bèta via marktuitert.nl/flow-ai.
FLOW-AI: Je stoïcijnse coach is het eerste AI-boek ter wereld, aldus de initiatiefnemers. Een AI-boek bestaat uit de volledige tekst van een boek, geschreven door de auteur, waaraan kunstmatige intelligentie is toegevoegd om het interactiever te maken. In tegenstelling tot papieren boeken en e-boeken lees je AI-boeken niet van begin tot eind, maar ga je ermee in gesprek. AI-boeken ‘leven’ op WhatsApp: je voegt een AI-boek toe als contact, betaalt via een linkje en het gesprek kan beginnen.
De uitgever verwacht dat lezers AI-boeken vooral in combinatie met de andere verschijningsvormen van boeken zullen gaan gebruiken. ‘Wat is er mooier dan tijdens het lezen ook vragen te kunnen stellen of korte gesprekjes aan te gaan? Je hebt als het ware de auteur onder de snelkeuzetoets zitten.’ Het voordeel is verder dat AI-boeken in bijna alle talen kunnen communiceren. De gesprekken met AI-boeken zijn ‘end-to-end versleuteld, dus honderd procent privé, en de boeken voldoen aan alle GDPR-wetgeving’, belooft de uitgever.
Breed toegankelijk
Dit najaar verschijnen meerdere AI-boeken bij Maven Publishing, waaronder Mindgym: Sportschool voor je geest van Wouter de Jong, Sorry, schatje van Anne de Jong en Help, ik heb een puber van Kluun. Ook de nieuwe uitgeverij POM.press gaat AI-boeken uitgeven. Het is de bedoeling om AI-boeken zo snel mogelijk toegankelijk te maken voor alle uitgevers, aldus Maven Publishing.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #6-2023. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.