> Vervolg van Data in beeld.
Afgelopen maart opende de community library van Bonaire officieel haar deuren. Een ontwerp van het Groningse bureau Includi (ofwel Aat Vos), bekend van andere bibliotheken en publieke ruimtes. Vrolijk, toegankelijk, inspirerend én tijdelijk: een opmaat naar de officiële bibliotheek die later zal verrijzen.
Bonaire had al wel een bibliotheek, maar klein en verborgen, en niet meer aangehaakt bij de maatschappelijke behoeften van het eiland. Bovendien voldeed het gebouw niet aan de eisen van de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB). ‘Al langer bestonden er plannen voor een grotere bibliotheek die het educatieve, culturele en sociale hart van het eiland zou moeten worden’, vertelt Jennifer Pocornie-Martis, hoofd Bibliotheek Bonaire. ‘Met als doel: bijdragen aan burgerparticipatie, digitalisering en sociale verbinding.’
Dringende behoefte
In opdracht van het Openbaar Lichaam Bonaire voerde Includi daarom in 2022 een haalbaarheidsonderzoek uit en stelde, met input van het bibliotheekteam en eilandbewoners, een Programma van Eisen op dat voorziet in een nieuwe vaste locatie van 2.500 vierkante meter. ‘De realisatie daarvan is nog in voorbereiding, maar intussen was er een dringende behoefte aan tijdelijke andere huisvesting voor de komende jaren. Een plek die eveneens de maatschappelijke rol van Bibliotheek Bonaire onderstreept en een belangrijke stap richting de toekomst zet’, aldus Pocornie-Martis.
Bestand tegen termieten
Voor deze tijdelijke vestiging werd vorig jaar een locatie (735 vierkante meter) gevonden in een nieuw opgeleverd pand in het centrum. Includi zorgde voor de optimalisatie van het Programma van Eisen, het interieurontwerp en de technische uitwerking en werkte hierin nauw samen met Stonepark Interiorbuilders, Harryvan en Streefkerk Architects & Consultants. Het interieur werd in Nederland ontworpen en grotendeels gemaakt – de materialen zijn bestand tegen zowel het zeeklimaat als termieten – en vervolgens naar Bonaire verscheept. Het geheel is modulair: eenvoudig demonteerbaar en herbruikbaar. Dit betekent dat het op termijn in de structurele huisvesting kan worden ingepast.
De bibliotheek strekt zich uit over twee verdiepingen. Beneden is een multifunctionele ruimte met een kids place, leeshoek voor 6- tot 12-jarigen en uitbreidbaar podium. De keuken, die ook als informatiebalie fungeert, heet bezoekers welkom met ‘Bon Bini’ en biedt een gezellige plek voor koffie en snack. Boven bevinden zich een jongerenruimte met ‘cave’ om te chillen, MakerSpace, multifunctionele vergaderruimte en kantoren.
Barbecueën onder bomen
Lokale elementen in het ontwerp, zoals een container en prints van koralen en vissen, moeten het eilandgevoel bij de bibliotheek naar binnen brengen. Ook geïntegreerd is een pergola, die is geïnspireerd op de populaire lokale traditie van barbecueën onder bomen. De houten ‘boom’ in het midden van de begane grond kreeg ‘bladeren’ die door schoolkinderen zijn beschilderd. ‘Dit geeft de bibliotheek een extra persoonlijk karakter’, zegt architect Vos. ‘Het is een voorbeeld van hoe een tijdelijke bibliotheek niet alleen functionele oplossingen biedt, maar ook bijdraagt aan sociale cohesie, educatie en cultuur. Het ontwerp weerspiegelt de visie van een inclusieve, toegankelijke derde plek voor iedereen, die zich in de toekomst zal blijven aanpassen en doorontwikkelen.’
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #4-2025. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.