Data in beeld: AI-brieven van de natuur

Klimaatverandering vernietigt onze planeet, maar de natuur heeft geen stem om zich uit te spreken, dus doet kunstproject Letters from Nature dit namens haar. In het project ‘schrijven’ bedreigde ijskappen, gletsjers en koraalriffen met AI brieven aan wereldleiders. Wake-up-call en noodkreet ineen.

Tot 2 maart dit jaar is de installatie Letters from Nature te zien in Neurenberg, als sluitstuk van ‘Hello Nature. How best to live with you?’ in het Germanisches Nationalmuseum, een tentoonstelling over de evolutie van de relatie tussen mens en natuur. Daar valt heel wat over te zeggen, zo weten de bedenkers van Letters from Nature Jeroen van der Most (AI artist) en Peter van der Putten (data miner en creative researcher Media Technology Program Universiteit Leiden). Hun project heeft een soortgelijke urgente boodschap: ‘Klimaatverandering vernietigt onze planeet en brengt de mensheid in gevaar. Kunnen we de natuur een stem geven om zich uit te spreken? Haar wellicht brieven laten schrijven aan wereldleiders om hen hulp te vragen en te waarschuwen dat uiteindelijk de mensheid op het spel staat?’ Afzender: ijskappen, gletsjers, koraalriffen, eilanden, tropische regenwouden en alle andere bedreigde natuur.

Natuurkracht is voelbaar

In 2020 trapten Van der Most en Van der Putten af met de eerste versie van Letters from Nature, waarvoor ze het (toen, red.) ‘nieuwste AI-taalmodel van OpenAI, GPT-3’ gebruikten om de brieven te schrijven. Sindsdien is de installatie op allerlei plekken opgedoken, in verschillende vormen, talen en schrijfstijlen, maar wel steeds met de boodschappen van de natuur als noodkreet aan internationale en lokale leiders, en aan het publiek.

‘We zijn nu bijna vijf jaar bezig met het verbeteren van Letters from Nature, en voor het eerst wordt de overweldigende kracht van de natuur echt duidelijk door de hoeveelheid brieven bij de installatie in Neurenberg. Je voelt het als je voor de muur staat’, schrijft Van der Most op LinkedIn.

Extra tandje bij

Of de bedenkers nog eens vijf jaar aan het project vastplakken is op dit moment niet bekend, maar de urgentie van de boodschap is er niet minder op geworden. Interessant is om de achtergrondinformatie over het project te lezen, een document uit 2020 dat laat zien dat de tijd niet heeft stilgestaan. Dat geldt voor de ontwikkeling van taalmodellen en (generatieve) AI die de laatste twee jaar in een kolkende stroomversnelling is geraakt. Tegelijk is het geopolitieke landschap gewijzigd, en is er een shift in maatschappelijke topics. Klimaat is helaas steeds meer een dovemansorenonderwerp. Beter dus om een extra tandje bij te zetten.


Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #1-2025. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.