Ter gelegenheid van de World Day Against Cyber Censorship vorige maand heeft Reporters Without Borders (RSF) een nieuwe ruimte geopend in The Uncensored Library, een virtuele bibliotheek in de populaire videogame Minecraft. De zaal belicht de groeiende obstakels voor pers- en informatievrijheid in de Verenigde Staten.
De nieuwe ruimte over de VS richt zich op de subtielere, minder directe methoden waarmee de Amerikaanse overheid en andere gevestigde democratieën momenteel persvrijheid en vrijheid van informatie aanvallen. Hoewel er in de VS geen systematische staatscensuur bestaat, heeft de regering-Trump sinds haar aantreden in januari 2025 wel haar pijlen gericht op onafhankelijke berichtgeving en media die kritisch zijn over de overheid, stelt RSF. ‘Journalisten zijn gearresteerd en hun huizen zijn doorzocht, de toegang tot openbare informatie is beperkt, overheidswebsites en -data zijn verwijderd, ongewenste media zijn uitgesloten van persconferenties, en de regering blijft een steeds vijandiger klimaat jegens de pers creëren dat transparantie ondermijnt en zelfcensuur aanmoedigt.’
Op hun hoede zijn
‘Het doel van The Uncensored Library is altijd geweest om verhalen te belichten die door repressieve staten worden onderdrukt. Maar vaak neemt het onderdrukken van verhalen een minder openlijke vorm aan dan directe censuur’, zegt Clayton Weimers, uitvoerend directeur van RSF Noord-Amerika. ‘RSF wil de aandacht vestigen op de subtielere aanvallen op de persvrijheid die momenteel in de VS plaatsvinden, om mensen eraan te herinneren dat volledig autoritaire regimes geen monopolie hebben op schendingen van de persvrijheid. Democratieën moeten op hun hoede zijn voor deze tactieken om terugval te voorkomen.’
Toenemende druk FCC
De Amerikazaal in The Uncensored Library documenteert overheidswebsites die door de Amerikaanse autoriteiten zijn verwijderd. Verder biedt ze analyses van de stand van de persvrijheid in het land en belicht ze alarmerende structurele ontwikkelingen, zoals de toenemende druk die de Federal Communications Commission (FCC) uitoefent op mediabedrijven, en de rechtszaken die president Trump tegen media voert. Bezoekers van de zaal kunnen ook de politieke cartoon (schets) bekijken van Pulitzerprijs-winnares Ann Telnaes, die The Washington Post weigerde te publiceren – een incident dat een debat over de redactionele onafhankelijkheid van de krant op gang bracht. De cartoon toont onder andere Washington Post-eigenaar Jeff Bezos die knielt voor Donald Trump.
Game overal toegankelijk
Tot nu toe bevat The Uncensored Library journalistiek uit Egypte, Wit-Rusland, Brazilië, Eritrea, Iran, Mexico, Rusland, Saoedi-Arabië en Vietnam. Terwijl onafhankelijke nieuwsportals en online kranten in veel autocratische staten zijn geblokkeerd, is Minecraft vrijwel overal vrij toegankelijk. Om de gecensureerde artikelen te lezen – die als boeken in de bibliotheek verschijnen – hebben gebruikers alleen internettoegang tot het computerspel nodig. De teksten zijn beschikbaar in het Engels en in de moedertaal van de auteurs.
Nieuwe artikelen toegevoegd
Naast de nieuwe sectie over de VS is er ook nieuwe inhoud in The Uncensored Library. Zo is de sectie Iran aangevuld met een tekst van journalist Elahe Mohammadi, een van de meest prominente stemmen in de Iraanse journalistiek. Zij was de enige die verslag deed van de begrafenis van Jina Mahsa Amini, de jonge Koerdische vrouw die in september 2022 om het leven kwam door toedoen van de Iraanse zedenpolitie – en die voor haar berichtgeving gevangen werd gezet. Bezoekers van de bibliotheek kunnen nu een artikel lezen dat zij schreef over de barre omstandigheden die zij meemaakte in de beruchte Evin-gevangenis.
De sectie Rusland is uitgebreid met meer dan twintig artikelen van diverse media in ballingschap. ‘Deze overvloed aan nieuwe content laat zien dat, ondanks de internet- en informatiecensuur door de Russische autoriteiten, onafhankelijke Russische journalistiek blijft bestaan – zij het in ballingschap’, stelt RSF. De teksten werden geselecteerd met de steun van het Russian Independent Media Archive, dat artikelen verzamelt van ongeveer 150 onafhankelijke Russische media die de afgelopen 25 jaar zijn gepubliceerd.
Verder zijn er artikelen toegevoegd aan de secties Egypte en Belarus.
Een team van 24 experts van Blockworks, een bedrijf gespecialiseerd in Minecraft, heeft drie maanden besteed aan de bouw van de virtuele bibliotheek. In de entreehal kunnen bezoekers meer te weten komen over de stand van de persvrijheid in 180 landen. Sinds de opening in 2020 is de bibliotheek meer dan een miljoen keer bezocht en zijn de ‘boeken’ 10 miljoen keer gelezen.
Meer over The Uncensored Library kon je eerder lezen in IP #7-2025.
> Bovenstaand artikel is verschenen in het digitale magazine IP #3-2023.