Door Cindy Lammers
Ik wil niet in herhaling vallen – maar ik val het natuurlijk toch: we doen soms iets te vrolijk over AI. ‘Fantastisch wat je ermee kunt, stap in, want je weet wel, die boot …’ Het is uiteraard goed om te weten wat AI kan (en wat niet) en hoe het je kan helpen (en hoe niet). Maar laten we ook alert blijven op de gevaren en op het verantwoord gebruik ervan. Paar voorbeeldjes. Recent nog: het politieke getreiter met AI-gefabriceerde nepvideo’s en -foto’s. Verder kwam ik een woord tegen dat ik nog niet kende: shadowbanning. Het was in een interview met illustrator Jip van den Toorn; als zij op Instagram een cartoon met Palestijnse vlaggen plaatst, pleegt het algoritme censuur. Want waar ze gemiddeld 150.000 views haalt, zijn het er dan opeens 20.000. ‘Ik word geshadowbanned.’ Daarom staan er altijd een paar bikinifoto’s klaar om te plaatsen, zegt ze. ‘Dan pikt het algoritme me weer op.’
Dichter bij huis zit manlief weer op school en halen klasgenoten beroerde cijfers voor Nederlands en Engels, terwijl belangrijke opdrachten tot stand komen met de hulp van Copilot – en blijkbaar zo opzichtig dat de docent die er feilloos uitfiltert. (Onvoldoende! En opnieuw, dat wel.)
Tast AI onze hersenen aan? Onderzoekers van MIT maten eerder dit jaar bij mensen die een essay schreven met generatieve AI tot wel 55 procent minder hersencapaciteit dan bij mensen die dit schrijven helemaal zelf deden, zonder tool. De ‘GenAI-essays’ waren bovendien minder uniek, minder gevarieerd, en de ‘auteurs’ konden bijna niet uit eigen werk citeren.
Maakt AI ons dommer? Ik hoor de gelovigen al in de verte hun neus ophalen: nee joh, je snapt er helemaal niks van.
Cindy Lammers is hoofd-/eindredacteur van IP.
Deze bijdrage komt uit de papieren IP #8-2025. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.