Amanda Jones spreekt zich als voorvechter van het recht op het lezen van ieder boek, ongeacht onderwerp of inhoud, nog steeds fel uit, ook al leidt dat tot scheldpartijen en doodsbedreigingen. De bibliothecaris van een schoolbibliotheek in een stadje in Louisiana schreef een onthutsend boek over haar gevecht tegen ‘book banning’ in Amerika: memoires en manifest ineen.
Een van de dingen die Jones zo geweldig vindt aan boeken is hoe deze het gevoel van eigenwaarde van jongeren kunnen opkrikken. En hoe ze een steuntje in de rug kunnen zijn, zeker als het gaat om bepaalde maatschappelijk gevoelige onderwerpen. Toen ze in 2022 hoorde over een lokale openbare hoorzitting waarin ‘book content’ zou worden besproken, gingen er bij haar alarmbellen af. Scholen en bibliotheken in Amerika krijgen steeds meer te maken met eisen om boeken met bijvoorbeeld referenties aan LGTBQ+ en discussies over racisme uit de schappen te verwijderen. Nu was Jones’ stad aan de beurt, en voor de (jonge) lezers van ‘haar’ bibliotheek zou dat kunnen betekenen dat boeken over minderheidsgroepen verboden zouden worden.
Doelwit van extremisten
Ze liet die avond tijdens de bijeenkomst duidelijk weten hoe zij erover dacht – met een levensechte nachtmerrie als gevolg. Jones kreeg te maken met doodsbedreigingen en (online) aanvallen van zowel vreemden als vrienden – groomer, pedo en porn-pusher werd ze onder andere genoemd. ‘Her decision to support a collection of books with diverse perspectives made her a target for extremists using book banning campaigns – funded by dark money organizations and advanced by hard right politicians – in a crusade to make America more white, straight and “Christian”’, aldus de beschrijving van de uitgever op zijn website.
Jones gaf echter niet op: ze klaagde haar belagers aan wegens smaad. Helaas verloor ze de rechtszaak, maar ze kreeg wel erkenning als een van de eerste bibliothecarissen die juridisch de confrontatie opzocht tegen voorstanders van een boekenverbod. En als bijvangst werd ze door alle publiciteit woordvoerder van de anticensuurbeweging in de VS en spreekt ze nog steeds overal in het land over het belang van intellectuele vrijheid.
Gelijkheid en inclusiviteit
Dit alles tekende ze op in That Librarian: haar eigen (lijdens)weg, de verontrustende boekenverbodcrisis die zich overal in de VS voordoet én de oproep aan elk mens om op te komen voor gelijkheid en inclusiviteit. Volgens haar uitgever is Jones’ boek inmiddels een bestseller, daarbij mede geholpen door invloedrijke figuren als Oprah Winfrey die een deel uit het boek publiceerde. Jones heeft het opgedragen aan haar familie, kinder- en jeugdboekenschrijver Judy Blume, Michelle Obama en ‘all librarians everywhere’, met de boodschap: ‘Invictus’. Amerika is nog lang niet van haar af.
> De American Library Association (ALA) geeft ieder jaar een censorship-data-update uit, en een top 10 van boeken die in het jaar ervoor het meest ‘controversieel’ waren in de Verenigde Staten. In IP #7-2024 was te lezen dat de Erasmus Universiteitsbibliotheek de top 10-boeken uit 2023 heeft aangeschaft en aanbiedt in haar collectie.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #9-2024. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
