Meekijken door de lens van AI

> Vervolg van Data in beeld.

AI heeft een grote impact op de wereld van de fotografie en de manier waarop we beelden maken en bekijken, weet Foam. Het fotografiemuseum organiseert daarom vanaf 21 mei het multidimensionale initiatief Photography through the lens of AI, waarin de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie in de fotografie worden belicht.

Sinds de uitvinding van de fotografie in de negentiende eeuw is de technologie van het medium constant geëvolueerd. Beeldmanipulatie is daarmee ook altijd een onderdeel geweest van fotografie, van ingenieuze technieken in de donkere kamer tot de magie van programma’s zoals Photoshop, aldus Foam. ‘De meest recente ontwikkeling, AI, maakt het makkelijker dan ooit om beelden te creëren die verbazingwekkend “echt” lijken, maar in wezen volledig losgekoppeld zijn van de werkelijkheid.’ In Photography through the lens of AIverkent het fotomuseum in Amsterdam hoe de recente ontwikkelingen op het gebied van AI onze relatie met beelden en met onszelf en onze perceptie van de werkelijkheid beïnvloeden.

Groepstentoonstelling Missing Mirror 

Foam doet dit aan de hand van vier onderdelen. Ten eerste de groepstentoonstelling Missing Mirror waarin de potentie en het gevaar van AI worden onderzocht aan de hand van vier thema’s. In Missing Body schetsen kunstenaars een beeld van AI waarbij ze ingaan op het ontbreken van een fysieke weergave. Het thema Missing Person reflecteert op het vermogen van AI om een vervanging te worden voor de mens, in de zin van een persoonlijkheid of identiteit. Missing Camera gaat in op door AI gegenereerde afbeeldingen die eruitzien als foto’s terwijl er geen enkele camera bij aan te pas is gekomen. En in het thema Missing Viewer reflecteren kunstenaars op een van de meest bedreigende ontwikkelingen volgens Foam, namelijk het ontbreken van een menselijke kijker in het proces van beeldvorming: AI functioneert en observeert zelf, zonder menselijke tussenkomst.

Paolo Cirio: AI Attacks 

Naast de groepstentoonstelling is er een solotentoonstelling van Paolo Cirio: AI Attacks. Deze richt zich op de sociale implicaties van AI-systemen, AI-modellen voor machine learning en het gebruik van data. Cirio’s werk biedt inzicht in de manier waarop AI wordt misbruikt door (overheids)instanties, bijvoorbeeld in de openbare ruimte. Hij moedigt het publiek aan om na te denken over deze ontwikkelingen, en over het feit dat de mens AI zelf heeft vormgegeven, vaak zonder zich volledig bewust te zijn van de risico’s daarvan. Deze solotentoonstelling bouwt voort op Missing Mirror en zal ook nieuw werk van de kunstenaar tonen.

Foam Magazine en Explore

Tegelijk zal Foam in zijn magazine dieper duiken in de recente ontwikkelingen op het gebied van AI en op de impact daarvan, met ‘artistieke portfolio’s en essays van internationale experts’. Foams digitale platform Explore zal een extra verdieping geven aan het magazine en de tentoonstelling. De online presentatie bevat achter-de-schermenvideo’s, een bredere uitleg over hoe AI-gegenereerde beelden tot stand komen en een hybride samenwerking met creatief onderzoeksbureau Affect lab.

> De groepstentoonstelling Missing Mirror is van 31 mei tot en met 11 september 2024 te zien in Foam, Paolo Cirio’s AI Attacks van 31 mei tot en met 25 augustus 2024. 


Deelnemende kunstenaars 
Akosua Viktoria Adu-Sanyah, Morehshin Allahyari, Igi Lólá Ayedun, Jonas Bendiksen, Alexey Cherkinov, Paolo Cirio, Louisa Clement, Jake Elwes, Joan Fontcuberta, Gregory Eddi Jones, Vishal Kumaraswamy, Clément Lambelet, Juan Manuel Lara, Lynn Hershman Leeson, Maria Mavropoulou, Christopher Meerdo, Tan Chui Mui, Milo Poelman, Pilar Rosado, Miti Ruangkritya, Leda Sadotti, Philip Schütte, Brea Souders, Alexey Yurenev.


Deze bijdrage komt uit de papieren IP #4-2024. Het hele nummer kun je hieronder lezen of downloaden.