Laaggeletterdheid blijft een hardnekkig mondiaal probleem dat miljoenen mensen verhindert toegang te krijgen tot mogelijkheden voor persoonlijke en maatschappelijke vooruitgang. De net gepresenteerde Literacy Pen moet een zetje geven richting positieve verandering.
Er zijn al wel ‘leeshulppennen’ op de markt, gebaseerd op text-to-speech en optical character recognition (OCR)-technologie om gedrukte tekst voor te lezen. Het omgekeerde is echter nog niet gebruikelijk: een pen gebaseerd op speech-to-text. En juist dat is de Literacy Pen. ‘Baanbrekend en educatief’, volgens initiatiefnemers de World Literacy Foundation en MediaMonks, een Nederlands bureau dat ‘content, data en digitalemedia- en technologieservices met elkaar verbindt’. Samen bedachten ze het apparaatje waarmee mensen die moeite hebben met lezen en schrijven meteen kunnen beginnen met beter leren lezen en schrijven.
Direct kopiëren
De Literacy Pen is open source en compatibel met alle standaard pennen en potloden op de markt. Gebruikers hoeven het apparaatje – niet groter dan een duim – alleen maar op hun pen of potlood te schuiven en de gewenste woorden in de ingebouwde microfoon in te spreken. De speech-to-text-technologie transcribeert deze woorden vervolgens nauwkeurig op het digitale scherm, letter voor letter, waardoor kopiëren mogelijk wordt. Gebruikers kunnen met hun pen of potlood direct de woorden op papier naschrijven. Zo leren ze stapsgewijs lezen en schrijven – nieuwe technologie en beproefd oldschoolconcept gecombineerd.
‘Het apparaatje zorgt voor een effectieve leerervaring door te focussen op belangrijke aspecten van de ontwikkeling van geletterdheid, zoals schriftelijke en visuele herhaling. Het compacte formaat, het lichte gewicht en de ergonomische vorm maken het bovendien toegankelijk voor gebruikers van alle leeftijden en met alle capaciteiten, waardoor de inclusiviteit in het onderwijs verder wordt bevorderd’, aldus de bedenkers.
Mondiaal probleem
Geen overbodige luxe, want laaggeletterdheid is nog steeds een mondiaal probleem, weet ook Unesco. Meer dan 86 procent van de wereldbevolking mag dan inmiddels kunnen lezen en schrijven (vergeleken met 68 procent in 1979), uit de meest recente data van het Unesco Institute for Statistics blijkt ook dat wereldwijd nog steeds minstens 763 miljoen volwassenen niet geletterd zijn, waarvan twee derde vrouwen. En 250 miljoen kinderen slagen er niet in de basic literacy skills te verwerven. ‘Dit vormt een belangrijke barrière voor economische vooruitgang. Ook beperkt het de toegang tot beter betaalde banen en houdt het armoedecycli in stand. Op sociaal vlak bevordert het uitsluiting en marginalisering, waardoor volledige integratie in de samenleving en gelijke toegang tot kansen worden belemmerd.’
Nieuwe aanpak nodig
Er is behoefte aan een nieuwe aanpak van laaggeletterdheid, vindt de World Literacy Foundation. De non-profitorganisatie wil dit aanpakken en streeft ernaar ‘dat elk kind, ongeacht de geografische locatie, de kans krijgt om literacy-vaardigheden en -middelen te verwerven om zijn volledige potentieel te bereiken. De Literacy Pen ondersteunt dit streven met zijn technologische kenmerken en toegankelijke ontwerp.’
Wat het apparaatje gaat kosten en waar het te koop zal zijn, is nog niet bekend.
> In Nederland zet Stichting Lezen en Schrijven zich in ‘voor iedereen die moeite heeft met lezen, schrijven en rekenen, en daardoor ook met een computer of een smartphone’. Over de Aanpak laaggeletterdheid van de Rijksoverheid kun je hier lezen.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #3-2024. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
