IP Lingo: De VM-pil

Door Rob Feentra

Misschien heb je ooit de film Innerspace gezien, waarin een verkleinde testpiloot door het lichaam van een supermarktmedewerker reist. Dichter bij huis hebben we kabouter Prikkeprak, een creatie van Arjen Ederveen. Dit parmantige mannetje kuiert via het rectum naar het darmkanaal van een patiënt, waar hij met een bijltje een poliep omhakt.

Met de ontwikkeling van de VM-pil (‘vitale functies monitoring-pil’) door onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) lijkt de realiteit de fantasie in te halen. Patiënten slikken de capsule in, waarna de pil vanuit het maag-darmkanaal vitale functies als de hartslag, de ademhaling en het samentrekken en ontspannen van de maagwand kan monitoren. De VM-pil heeft de grootte van een vitaminepil en bevat twee batterijtjes en een antenne die de signalen naar een laptop stuurt. 

De MIT-wetenschappers denken dat deze techniek in eerste instantie vooral voor slaapstudies kan worden gebruikt. Tot nu toe worden mensen met slaapapneu voor onderzoek beplakt met sensoren waarmee ze worden verbonden met apparatuur. Dat is een omslachtige methode die de slaap bovendien niet bevordert. Van de capsule ondervinden de proefpersonen geen last, terwijl de resultaten met de VM-pil in hoge mate overeenkomen met die van de standaardmethode. Behalve voor apneu-onderzoek zien de onderzoekers ook goede mogelijkheden om er bijvoorbeeld een overdosis opioïden mee te registreren, en er wordt zelfs aan gedacht om een medicijn in de capsule te integreren dat de overdosis kan bestrijden.

Een nadeel is wel dat de VM-pil het lichaam na ongeveer een dag weer verlaat – via de uitgang die kabouter Prikkeprak als ingang gebruikt. Er wordt gewerkt aan een manier om de capsule een week in de maag te laten blijven zitten. In mijn verbeelding zie ik à la Innerspace een pilootje dat krampachtig probeert om de stroom naar de dunne darm te vermijden, maar de werkelijkheid zal ongetwijfeld minder prozaïsch zijn. 

Meer informatie over de VM-pil is te lezen in het novembernummer van het wetenschappelijke tijdschrift Device. Onze perceptie van het begrip inside information zal in ieder geval nooit meer hetzelfde zijn.


Rob Feenstra is projectleider/consulent bij de Universitaire Bibliotheken Leiden (focus op onder meer de digitale bibliotheek) en museumdocent bij het Cobra Museum.

Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #9-2023. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.