Door Anneke de Maat
Mariëtte van Selm begon haar loopbaan als promovendus aan de Theologische Universiteit Kampen en is in januari gestart in haar nieuwe functie bij de Bibliotheek UvA/HvA als privacy & information security officer. In 2021 werd ze SURF Research Support Champion voor haar inzet als coördinator research data management. De historicus is niet bang iets van de grond af aan op te bouwen.
Het beroep van informatieprofessional is zeer divers – van vakgebied en werkgever tot functie-inhoud en takenpakket. Om de breedte van het vak te laten zien, lichten we in de rubriek IProfiel een informatieprofessional door.
IPaspoort
Naam en leeftijd: Mariëtte van Selm (51)
Opleiding(en): studeerde geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam en promoveerde aan de Theologische Universiteit Kampen
Huidige functie: privacy & information security officer bij de Bibliotheek UvA/HvA
Wordt blij van: mijn katten observeren
Ergert zich aan: oneerlijkheid en mensen met een geheime agenda
Inspiratiebron: de bijbel en mijn levensovertuiging
HOE BEN JE IN DIT VAK GEROLD?
‘Na mijn promotieonderzoek naar de protestantse kerk op de Banda-eilanden was ik een jaar en negen maanden werkloos. Ik kreeg vaak te horen: “Te hoog gekwalificeerd en geen werkervaring.” Uiteindelijk ben ik via een uitzendbureau als archiefbeheerder bij PricewaterhouseCoopers (PwC) begonnen. Toen ik daar net een vast contract had gekregen, zag ik een vacature voor een projectmedewerker bij het Koninklijk Instituut voor Taal-, Land- en Volkenkunde (KITLV); ik reageerde en kreeg de baan. Ik heb PwC en KITLV nog even gecombineerd om vervolgens fulltime voor KITLV te gaan werken. Toen het KITLV-project afliep, ben ik aan de slag gegaan als waarnemend webmaster en projectmedewerker bij het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies.
In 2011 werd ik algemeen informatiespecialist bij de bibliotheek van de Universiteit van Amsterdam (UvA)/Hogeschool van Amsterdam (HvA). Ik hield de bibliotheekwebsite bij en gaf trainingen Zoek- en informatievaardigheden. Samen met twee anderen vormde ik het vangnet voor medewerkers en studenten die met hun vragen niet bij een facultaire informatiespecialist terechtkonden. We hielpen ook de bibliotheekbalie met het beantwoorden van vragen. Daarnaast zette ik zelf een reeks workshops Web 2.0-tools op, onder meer over RSS-feeds, Twitter en LinkedIn. In 2012 vroeg het management of ik wilde onderzoeken of de bibliotheek iets zou moeten en kunnen doen met research data management (RDM) – en om te verkennen wat daar dan voor nodig zou zijn. Zo werd ik projectmanager RDM Support en uiteindelijk coördinator RDM Support.’
HOE HEB JE VORM EN INHOUD GEGEVEN AAN DE DIENST RDM SUPPORT?
‘Ik heb het internet afgespeurd naar informatie over RDM en kwam er al snel achter dat er bij Jisc, de Engelse evenknie van SURF [de ICT-coöperatie van Nederlandse onderwijs- en onderzoeksinstellingen, red.], een Managing Research Data-programma liep. Toen ik begin 2013 een congres bezocht waar de manager van dit programma ook was, heb ik hem gevraagd mij te introduceren bij een aantal projecten van universiteiten die in dat programma aan bod kwamen. Zo heb ik een studiereis gemaakt langs universiteiten in Sheffield, Leeds, Londen en Birmingham. Met die input stelde ik een RDM-programma op met een looptijd van zo’n drie tot vier jaar, en ben ik dat gaan uitvoeren. Belangrijke pijlers waren de RDM-helpdesk en RDM-trainingen voor onderzoekers, de RDM-website en het selecteren en implementeren van een research data repository – waarbij Figshare de aanbesteding won.’
HOE KRIJG JE FACULTEITEN EN ONDERZOEKERS MEE IN EEN NIEUW ONDERWERP ALS RDM?
‘Bij het uitrollen van RDM binnen de universiteit en de hogeschool heb ik vooral gekeken naar: waar zitten de gaten, waar kan ik inspringen? Je moet iets maken waar een onderzoeker iets aan heeft én zorgen dat je weet wat er bij de faculteiten speelt, dus welke vragen en zorgen onderzoekers hebben. Goed netwerken is essentieel. Management van onderzoekdata vraagt om een cultuur- en gedragsverandering, en dan krijg je soms ook te maken met weerstand … Zo waren de antropologen, die voor hun onderzoek veel mensen interviewen, nogal argwanend. Ze wilden die mensen beschermen. De afdeling Antropologie organiseerde een middag over de zorgen die hun onderzoekers hadden over RDM en ik heb toen geregeld dat ik op de achterste rij kon zitten. Dat was erg informatief!
Verder is het belangrijk dat je bescheidenheid kunt opbrengen. Inmiddels zijn bij de UvA bij veel faculteiten een of meer datastewards aangesteld, dan moet je er niet als bibliotheek voor blijven zitten. RDM Support van de bibliotheek is nu een “tweedelijnsdienst” voor datastewards die zelf niet uit een vraag komen. Bij de hogeschool zijn ze nog wat minder ver en kunnen de faculteiten wel wat hulp gebruiken. Je moet goed aanvoelen waar welke behoefte is.’
JE ONTWIKKELDE DE UVA-RESEARCH SUPPORT PORTAL EN HET PLATFORM RESEARCH MANAGEMENT SERVICES. WAT ZIJN DAT VOOR TOOLS?
‘De UVA-Research Support Portal heb ik samen met Claudia van Kruistum, oud-collega bij ICT Services (ICTS) UvA/HvA, opgezet. We zagen dat het lastig was voor onderzoekers om informatie te vinden over alle verschillende vormen van ondersteuning die de UvA onderzoekers biedt. Die informatie staat versnipperd over de UvA-website. Onderzoekers zijn ongeduldig, dus die haken af. We hebben alle informatie over onderzoekondersteunende diensten verzameld en ingedeeld in drie fasen: voor, tijdens en na het onderzoek. De portal verwijst door naar informatie die al elders op de UvA-website staat. Nu hebben onderzoekers een plek waar ze alles kunnen vinden.
Vlak voor de eerste lockdown in 2020 ben ik door de bibliotheek uitgeleend om als product owner bij ICTS UvA/HvA het online platform Research Management Services op te zetten. Hierin kunnen onderzoekers al het papierwerk voor hun onderzoek regelen: van het datamanagementplan en privacy assessments tot en met de review door de commissie Ethiek.’
SINDS JANUARI BEN JE PRIVACY & INFORMATION SECURITY OFFICER. WAT DOE JE EN HOE WERK JE JE IN?
‘Alle faculteiten en diensten hebben een privacy én een information security officer. Bij de Bibliotheek UvA/HvA zijn die twee in één functie verenigd. Mijn taak is toezien op de privacy en informatieveiligheid bij de bibliotheek, adviseren en vragen beantwoorden. Bij de bibliotheek bevat het uitleensysteem bijvoorbeeld persoonsgegevens van medewerkers en studenten. En we werken met persoonsgegevens op onverwachte plekken. Zo maakt en beheert ons team Digitale Infrastructuur online databases, denk aan een online encyclopedie van de Nederlandse filmcultuur, en daarin staan namen van oud-medewerkers van bioscopen. Ik ben bezig met het behalen van het CIPP/E-certificaat (certified information privacy professional Europe). Daarvoor heb ik een training gevolgd en veel gelezen op internet.
Een belangrijke klus is het samen met andere HvA-privacy officers herordenen van het verwerkingsregister van de HvA in PrivacyPerfect. Dit bevat een opsomming van de belangrijkste informatie over de verwerking van persoonsgegevens. De bibliotheek is vorig jaar door het team van de UvA/HvA chief information security officer getoetst aan het SURF-volwassenheidsmodel informatiebeveiliging, en er blijkt nog wel wat werk aan de winkel. Ik heb onlangs een workshop gevolgd bij SURF over dit model.’
WAT VIND JE HET LEUKST AAN DIT WERK?
‘Als historicus heb ik geleerd ingewikkelde informatie begrijpelijk en in hapklare brokken aan anderen over te brengen. Dat vind ik leuk en ik help anderen graag. Dat is de rode draad in alle functies die ik de afgelopen jaren vervuld heb.’
Anneke de Maat is freelance tekstschrijver en communicatieadviseur.
Deze bijdrage komt uit het digitale magazine IP #5-2023. Klik op de onderstaande button om het hele nummer te lezen.
