Door Cindy Lammers
Ik weet nog waar ik was, op 11 september 2001. Ergens in Toscane, op een heuvel in een stokoud dorp, opgetrokken uit geelbruin steen waarop de zon weerkaatste. Terras, glaasje, en toen opstijgende kreten vanuit het café. Ontzetting en ongeloof. De tv stond aan en liet zien hoe een groot vliegtuig in een van de torens van het WTC in New York vloog. De overige vakantiedagen bestonden uit een cocktail van cultuur opsnuiven en nieuws bijhouden. Wat volgde waren officiële onderzoeken en officieuze complotten. Bellingcat was er nog niet.
Met de MH17-ramp in 2014, zo ‘dicht bij huis’, ontstond er opnieuw een behoefte aan mediagrazen, aan alles te willen weten, feiten en geruchten (ja, ook die). Naast de old school media speelde dit keer ook online een aanzienlijke rol als aanbieder van ‘nieuws’. En er was Bellingcat.
Over de spraakmakende onderzoeken die dit collectief heeft gedaan en de mensen erachter, kun je lezen in het boek Wij zijn Bellingcat – redacteur Vincent schreef er voor deze IP een recensie over. Burgerjournalistiek op basis van open source-materiaal. Informatie gebruiken die openbaar beschikbaar is, maar ook data bovenhalen die onder het oppervlak zweven, die in een (digitale) lade zitten verstopt of die slecht vindbaar zijn opgeborgen – moedwillig of niet. Transparantie is de key, en doe je daar zelf niet aan, dan word je gewoon een handje geholpen.
Cindy Lammers is hoofdredacteur van IP
Deze bijdrage komt uit IP #4/2021. Het hele nummer kun je hier lezen.