Dankzij de komst van de Bibliotheekschool en de opleiding DIV-2 kunnen professionals in bibliotheken en archieven in Suriname zich bijscholen.
Door: de redactie
‘De continuïteit van het bibliotheekmanagement in Suriname is in gevaar,’ zegt Jane Smith, directeur van de Universiteitsbibliotheek van de Anton de Kom Universiteit van Suriname. ‘De bibliotheekwereld vergrijst; er zijn nog slechts twee opgeleide bibliothecarissen, en die gaan over twee jaar met pensioen. Verder vind je in het bibliotheekmanagement alleen gekwalificeerde bibliotheekassistenten. Ze beschikken over jarenlange werkervaring, maar hebben bijvoorbeeld geen leidinggevende vaardigheden. Het gevolg: een echte visie op het bibliotheekwerk ontbreekt.’
Kortom, de seinen staan op rood. Met de start van de Bibliotheekschool in Suriname, afgelopen februari, wordt het tij gekeerd. ‘Er komt zowel een hbo- als een mbo-opleiding voor deskundigen die werken bij de informatie-instellingen in ons land,’ zegt Smith. ‘Het is een initiatief van de Stichting Nationale Database Suriname.’
Opleiding DIV-2
Ook Surinaamse collega’s in de documentaire informatievoorziening kunnen een impuls gebruiken. ‘Het Nationaal Archief is in 2008 een samenwerking aangegaan met de Stichting Opleidingen en Examens voor Documentaire informatievoorziening en Administratieve Organisatie Nederland (voorheen SOD-Opleidingen). Het doel: de documentaire informatiehuishouding binnen de overheid ontwikkelen en verbeteren,’ vertelt nationale archivaris Rita Tjien Fooh. ‘In 2011 is een eerste cohort DIV-1-opleiding gestart en sindsdien zijn er vier cohorten DIV-kader afgeleverd ten behoeve van de overheidsorganen.’
‘Anno 2020 beschikken de DIV-hoofden niet langer over de vereiste kwalificaties om het informatiebeheer van de overheidsorganen te overzien en te beheren,’ constateert Tjien Fooh. ‘DIV-1 is een prima basisopleiding in het vakgebied van de informatievoorziening, maar het is nu tijd om de vervolgopleiding DIV-2 in Suriname uit te rollen.’
Het eerste traject wordt een gecombineerde train-de-trainer en reguliere opleiding. Tjien Fooh: ‘Dat wil zeggen dat naast de toekomstige docenten de klas aangevuld wordt met een selectie van hoofden DIV. Op deze manier is het mogelijk om tijdwinst te boeken omdat zowel de trainers als de eerste groep hoofden DIV aan het eind van het traject zijn opgeleid.’
Hulp van buitenaf
‘De invulling voor het mbo-bibliotheekonderwijs nemen we voor eigen rekening,’ zegt Jane Smith. ‘Het docentencorps bestaat uit Surinaamse docenten met onderwijservaring en uit ervaringsdeskundigen.’ Voor de invulling van de hbo-opleiding krijgt de Bibliotheekschool ondersteuning vanuit GO opleidingen: vier van de acht modules worden door GO-docenten ingevuld, de rest door lokale docenten en bibliotheekexperts uit het Caribisch gebied.
DIV-2 wordt georganiseerd door GO opleidingen. ‘Al zullen tevens lokale docenten in het train-de-trainertraject modules verzorgen,’ zegt Tjien Fooh. ‘Daar waar de expertise niet in voldoende mate aanwezig is, zorgt GO opleidingen voor de invulling. En net zoals in het eerdere DIV-1-traject zal dit Nederlandse opleidingsinstituut het Nationaal Archief Suriname begeleiden in de uitvoering en het opstellen van examens.’
Surinamisering
In het lesmateriaal van DIV-2 bevinden zich voorbeelden van Nederlandse praktijksituaties die niet altijd van toepassing zijn op de Surinaamse situatie. Dat geldt ook voor de Nederlandse wetgeving. ‘Dat is voor ons reden om het lesmateriaal zoveel mogelijk te “versurinamiseren”,’ aldus Tjien Fooh. ‘Hierbij zullen we vooral kijken naar de Surinaamse wetgeving en de Surinaamse praktijksituatie op de ministeries.’ Ook het curriculum van de hbo-opleiding van de Bibliotheekschool wordt zoveel mogelijk afgestemd op de situatie in Suriname, zegt Smith. ‘Tevens worden de bibliotheekontwikkelingen wereldwijd in de lessen meegenomen.’
Financiering
Het GO Fonds ondersteunt de onderwijsprojecten van Stichting Nationale Database Suriname en van het Nationaal Archief Suriname met een ‘aanzienlijke bijdrage’, vertelt Rob Klaverstijn, secretaris van het Fonds. De gekozen opzet – inclusief een train-de-trainertraject – zorgt er volgens hem voor dat toekomstige opleidingstrajecten op eigen kracht kunnen worden verzorgd.
‘Ook is in de beslissing meegenomen dat bibliotheken en archieven, ondanks talloze andere manieren om informatie te zoeken en te vinden, nog steeds een belangrijke rol spelen bij de toegang tot informatie, een basisbehoefte,’ aldus Klaverstijn. ‘Goed opgeleide medewerkers zijn daarbij onmisbaar.’
Deze bijdrage komt uit IP nr. 3 / 2020. Het gehele nummer kun je hier lezen.