Onderzoek: kijker is negatiever over politicus na bekijken van diens deepfake

Mensen die deepfakes onder ogen krijgen van bijvoorbeeld politici kunnen negatiever gaan denken over die persoon. Dat heeft onderzoek van de Universiteit van Amsterdam onder 278 mensen uitgewezen, aldus een artikel op nos.nl.

De onderzoekers manipuleerden voor hun studie een video van voormalig CDA-leider Sybrand van Haersma Buma. De groep die het nepfilmpje kreeg te zien dacht na afloop negatiever over de politicus dan de groep die de oorspronkelijke video bekeek. De houding tegenover de hele partij bleef nagenoeg gelijk in beide situaties.

Overigens was de manipulatie goed gelukt, zegt UvA-onderzoeker Tom Dobber: slechts 8 van de 140 mensen die het filmpje zagen, twijfelden aan de echtheid ervan. ‘En het was niet eens perfect, je zag af en toe dat de lippen gek bewogen. Het is opmerkelijk dat mensen er vol intrappen.’

Microtargeting

Verder werd er bij het inzetten van deepfakes gekeken naar de effecten van microtargeting, het tonen van het filmpje aan een specifieke doelgroep. In dit geval ging het om christenen. Daarbij viel op dat die groep na het zien van de gemanipuleerde video over het algemeen niet veel negatiever dacht over de CDA-politicus. Dat verschil was er wel bij specifiek CDA-stemmende, gelovige christenen: die reageerden heftiger op het filmpje.

Maar het gevaar van microtargeting is moeilijk in te schatten, zegt Dobber. ‘We hebben aangetoond dat er een vrij groot effect is bij die zeer specifieke groep christenen, maar dat wisten we pas toen we het onderzoek gedaan hadden. We hadden verwacht dat alle christenen daar heftig op zouden reageren, maar dat was dus niet zo. Je kunt je afvragen of het reëel is dat deepfakes op die specifieke manier kunnen worden misbruikt.’

Verschillende deepfakes naar meerdere mensen sturen kan dat effect nog versterken. Maar, zeggen de wetenschappers, dat gevaar is nog niet in zicht, omdat de technologie nog niet optimaal werkt. Dat kan wel snel veranderen, omdat de technologie zich in een razend tempo ontwikkelt.

Meer over deepfakes vind je onder andere in dit artikel uit IP #4-2019.

Foto: een gemanipuleerd filmpje waarin uitspraken van Donald Trump en Barack Obama verwisseld worden (AFP).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *