Een drone, graag

Het aanbod van uit te lenen bibliotheekmaterialen wordt steeds diverser. Denk aan e-readers, tablets, laptops, drones en zelfs wifi. Nieuw is die ontwikkeling niet.

Door: Edwin Mijnsbergen

Toen CNN in juni een item wijdde aan de plannen van de bibliotheek van de Universiteit van Zuid-Florida, om vanaf dit najaar drones uit te gaan lenen aan studenten, pikten veel Amerikaanse media dat nieuws op. Dat de bibliotheek de apparatuur beschikbaar wil stellen ter ondersteuning van multimediaprojecten op de faculteit, werd door veel journalisten als opmerkelijk ervaren – blijkbaar vooral omdat zij bibliotheken met name associëren met boeken. Er zijn echter talloze bibliotheken die ‘afwijkende’ items uitlenen, in sommige gevallen al decennia lang.

Beeldplaatspeler

Veel bibliotheken lenen spullen uit die in het verlengde liggen van de informatiefunctie van het instituut. Het volume van die uitleningen groeide geleidelijk mee met het mediagebruik van de consument. Toen Philips’ beeldplaatspeler LaserVision halverwege de jaren tachtig op de markt verscheen, had je al geluk als je in jouw bibliotheek de bijbehorende beeldplaten kon lenen.

Dat ging met de opkomst van de cd, de cd-rom en later de dvd anders: die werden door bibliotheken massaal aangeboden. Dat ook de benodigde afspeelapparatuur wordt uitgeleend, zag je echter maar zelden. Als het al gebeurde, ging het vooral om hulpapparatuur, zoals Daisyspelers, waar mensen met een visuele beperking of een leeshandicap boeken mee kunnen beluisteren.

In Nederland kwam de kentering pas na de opkomst van de e-readers. Veel bibliotheken kozen er al snel na de aanschaf van de eerste exemplaren voor om die ook uit te lenen aan mensen die er graag kennis mee wilden maken.

Google Glass

Hetzelfde beeld zie je in Amerikaanse bibliotheken. BiblioTech in San Antonio, Texas is alleen nog qua omvang van de collectie uitleenbare e-readers (800 exemplaren) een uitzondering. In 2013 leende bijna 40 procent van 7400 ondervraagde instellingen e-readers uit.1

Er verschijnen steeds vaker berichten van bibliotheken die nog een stap verder gaan en ook tablets en laptops uitlenen. Of zelfs internettoegang. De openbare bibliotheken van New York (NYPL) en Chicago (CPL) kondigden in juli aan dat zij zullen starten met programma’s rondom de uitleen van wifi hotspots. NYPL wil met Check Out the Internet maar liefst 10.000 huishoudens van gratis internettoegang voorzien.2

Het uitleenbare aanbod van Amerikaanse Universiteitsbibliotheken is nog veel breder. Het aanbod van de Universiteit van North-Carolina,3 waar men binnenkort ook start met het uitlenen van Google Glass, is geen uitzondering. Bij deze bibliotheken kun je terecht voor het lenen van foto- en videocamera’s, gameconsoles, projectors en dergelijke.

Waarom faciliteren?

Bovenstaande items hebben nog met elkaar gemeen dat ze gebruikers helpen bij het verkrijgen of produceren van informatie. Maar of dat nu ook geldt voor het uitlenen van honden aan studenten om de stress te verminderen, zoals de Harvard Library in 2012 aankondigde,4 of voor het geruchtmakende initiatief van bibliotheek Almelo, uit 2005, om homo’s, zigeuners en islamieten ‘uit te lenen’,5 is maar de vraag.

Als de link met de informatiefunctie dan toch minder duidelijk is, dan zijn uitleeninitiatieven die burgers helpen bij het vergroten van de zelfredzaamheid wellicht interessanter. Denk aan de meer dan dertig Belgische bibliotheken die zaden uitlenen in het licht van het project ‘Zadenbibliotheek’6 of aan het uitlenen van gereedschap zoals de bibliotheek van Berkeley dat doet.

Ook die projecten hebben niet veel van doen met informatie en boeken, maar ze sluiten wel aan op de trends en behoeften in de samenleving en op de rol die bibliotheken daar van oudsher in vervullen. Er valt genoeg voor te zeggen daar in ieder geval mee te experimenteren.

Noten

  1. Zie tinyurl.com/lse62el.
  2. Zie tinyurl.com/mw7rjeh.
  3. Zie http://www.lib.ncsu.edu/techlending.
  4. Zie tinyurl.com/mlxburr.
  5. Zie tinyurl.com/mkund6o.
  6. Zie www.mijntuin.org/seed-libraries/all.
  7. Zie en.wikipedia.org/wiki/List_of_ tool-lending_libraries.

Drones in Florida

De bibliotheek van de Universiteit van Zuid-Florida (USF) heeft twee drones gekocht met de bedoeling deze uit te lenen aan studenten voor studiedoeleinden, als onderdeel van het project ‘Digital Media Commons’. De universiteit wil met het project digitaal leren bevorderen. Om de drones te kunnen lenen moeten de studenten eerst een trainingsprogramma volgen en aangeven hoe zij de apparaten willen gebruiken. De drones mogen alleen onder toezicht worden gebruikt, op het terrein van de campus.


Zaden in België

Dertig Belgische bibliotheken lenen zaden uit binnen het project ‘Zadenbibliotheek’, naar het voorbeeld van de Seed Lending Library van de openbare bibliotheek van Richmond, in Californië. De bibliotheken lenen zaden uit in de eigen gebouwen en zijn te vinden op mijntuin.org. Van leners wordt verwacht dat zij ook weer zaden afstaan als de planten eenmaal hebben gebloeid. De initiatiefnemers hopen dat Nederlandse bibliotheken ook gaan deelnemen aan het project.


Gereedschap in Berkeley

De gereedschapsbibliotheek van de openbare bibliotheek Berkeley bestaat al sinds 1979. De bibliotheek beschikt over honderden gereedschappen, van hamers tot boormachines. Ook in andere staten en landen zijn gereedschapsbibliotheken te vinden, die echter niet altijd onderdeel zijn van een reguliere bibliotheek. Op Wikipedia is een overzicht7 te vinden van deze bibliotheken.


Edwin Mijnsbergen is nieuwsredacteur a.i. van InformatieProfessional.

Deze bijdrage komt uit IP nr. 6 / 2014. Het gehele nummer kun je hier lezen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *